ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ થિયરી પર નોંધ લખો.

(N/A) ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડ થિયરી $(CFT)$ એ એક સ્થિર વિદ્યુત મોડેલ છે જે ધાતુ-લિગાન્ડ બંધને આયનીય ગણે છે,જે ધાતુ આયન અને લિગાન્ડ વચ્ચેની સ્થિર વિદ્યુત આંતરક્રિયાઓમાંથી ઉદ્ભવે છે.
જો લિગાન્ડ્સ ઋણ આયનો હોય,તો તેમને બિંદુવત વીજભાર તરીકે ગણવામાં આવે છે,અને જો તે તટસ્થ અણુઓ હોય,તો તેમને બિંદુવત ડાયપોલ તરીકે ગણવામાં આવે છે.
અલગ પડેલા વાયુરૂપ ધાતુ પરમાણુ/આયનમાં પાંચ $d$-કક્ષકો સમાન ઉર્જા ધરાવે છે,એટલે કે,તેઓ સમશક્તિમાન (degenerate) હોય છે. જો ધાતુ પરમાણુ/આયનની આસપાસ ઋણ વીજભારનું ગોળાકાર સપ્રમાણ ક્ષેત્ર હોય તો આ સમશક્તિમાનતા જળવાઈ રહે છે.
જો કે,જ્યારે આ ઋણ ક્ષેત્ર સંકીર્ણ સંયોજનમાં લિગાન્ડ્સ (ઋણ આયનો અથવા $NH_3$ અને $H_2O$ જેવા દ્વિધ્રુવીય અણુઓના ઋણ છેડા) ને કારણે હોય છે,ત્યારે તે અસમપ્રમાણ બને છે અને $d$-કક્ષકોની સમશક્તિમાનતા દૂર થાય છે,જેના પરિણામે $d$-કક્ષકોનું વિભાજન થાય છે. વિભાજનની રીત ક્રિસ્ટલ ફિલ્ડના સ્વભાવ પર આધાર રાખે છે.