$S_{N}2$ પ્રક્રિયા વિશે નોંધ લખો.

(N/A) જે પ્રક્રિયાનો વેગ સબસ્ટ્રેટ અને ન્યુક્લિયોફાઈલ બંનેની સાંદ્રતા પર આધાર રાખે છે,તેને $S_{N}2$ પ્રક્રિયા અથવા દ્વિ-આણ્વિય ન્યુક્લિયોફિલિક વિસ્થાપન પ્રક્રિયા કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$CH_{3}Cl$ અને હાઈડ્રોક્સાઈડ આયન $(OH^{-})$ વચ્ચેની પ્રક્રિયા જે મિથેનોલ $(CH_{3}OH)$ અને ક્લોરાઈડ આયન $(Cl^{-})$ આપે છે,તે દ્વિતીય ક્રમની ગતિશાસ્ત્રને અનુસરે છે:
$\text{Rate} = k[CH_{3}Cl][OH^{-}]$
આવનાર ન્યુક્લિયોફાઈલ આલ્કાઈલ હેલાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે,જેના કારણે કાર્બન-હેલાઈડ બંધ તૂટે છે અને કાર્બન તથા હુમલો કરનાર ન્યુક્લિયોફાઈલ વચ્ચે નવો બંધ રચાય છે. અહીં,$C$ પરમાણુ અને $-OH$ સમૂહ વચ્ચે $C-O$ બંધ રચાય છે. આ બંને પ્રક્રિયાઓ એક જ તબક્કામાં એકસાથે થાય છે અને કોઈ મધ્યવર્તી સંયોજન બનતું નથી.
પ્રક્રિયા દરમિયાન,આવનાર ન્યુક્લિયોફાઈલ અને કાર્બન પરમાણુ વચ્ચેનો બંધ બનવાનું શરૂ થાય છે,જ્યારે કાર્બન પરમાણુ અને દૂર થતા સમૂહ વચ્ચેનો બંધ નબળો પડે છે. પરિણામે,સબસ્ટ્રેટના કાર્બન-હાઈડ્રોજન બંધો ન્યુક્લિયોફાઈલથી દૂર જવા લાગે છે. સંક્રાંતિ અવસ્થામાં,ત્રણેય $C-H$ બંધો એક જ સમતલમાં હોય છે અને હુમલો કરનાર તથા દૂર થનાર બંને ન્યુક્લિયોફાઈલ કાર્બન સાથે આંશિક રીતે જોડાયેલા હોય છે. આમ,સંક્રાંતિ અવસ્થામાં કાર્બન એકસાથે પાંચ પરમાણુઓ સાથે જોડાયેલો હોય છે. આવી રચના અસ્થિર હોય છે અને તેને અલગ કરી શકાતી નથી.
જેમ જેમ હુમલો કરનાર ન્યુક્લિયોફાઈલ કાર્બનની નજીક આવે છે,તેમ $C-H$ બંધો એક જ દિશામાં ગતિ કરવાનું ચાલુ રાખે છે જ્યાં સુધી ન્યુક્લિયોફાઈલ કાર્બન સાથે જોડાય અને દૂર થતો સમૂહ કાર્બનથી અલગ ન થાય. આના પરિણામે વિન્યાસનું વ્યુત્ક્રમણ (inversion) થાય છે,જે રીતે જોરદાર પવનમાં છત્રી ઉંધી થઈ જાય છે.