હીટ એન્જિન ક્યારેય $100\%$ કાર્યક્ષમ કેમ હોતું નથી?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) હીટ એન્જિન ઉચ્ચ તાપમાન ધરાવતા રિઝર્વોયર પાસેથી ઉષ્મા $Q_H$ મેળવીને,કાર્ય $W$ કરે છે અને બાકી રહેલી ઉષ્મા $Q_L$ ને નીચા તાપમાન ધરાવતા સિંકને મુક્ત કરે છે. થર્મોડાયનેમિક્સના બીજા નિયમ મુજબ,ખાસ કરીને કેલ્વિન-પ્લાન્ક વિધાન અનુસાર,ચક્રમાં કાર્યરત કોઈપણ ઉપકરણ માટે એક જ રિઝર્વોયર પાસેથી ઉષ્મા મેળવીને તેને સંપૂર્ણપણે કાર્યમાં રૂપાંતરિત કરવું અશક્ય છે. એન્જિન $100\%$ કાર્યક્ષમ બને તે માટે $Q_L = 0$ હોવું જરૂરી છે,જેનો અર્થ એ થાય કે શોષાયેલી તમામ ઉષ્મા કાર્યમાં રૂપાંતરિત થઈ જાય છે. આ થર્મોડાયનેમિક્સના બીજા નિયમનું ઉલ્લંઘન કરશે,કારણ કે બ્રહ્માંડની એન્ટ્રોપી જાળવી રાખવા માટે કેટલીક ઉર્જા હંમેશા આસપાસના વાતાવરણમાં મુક્ત થવી જોઈએ. તેથી,કાર્યક્ષમતા $\eta = 1 - (Q_L / Q_H)$ હંમેશા $1$ કરતા ઓછી હોય છે.

Explore More

Similar Questions

શું બધી જ ઉષ્માનું કાર્યમાં રૂપાંતર કરી શકાય?

નીચેના આલેખો અચળ કદ પર બે તંત્રો $1$ અને $2$ ની એન્ટ્રોપી વિરુદ્ધ ઉર્જા $U$ દર્શાવે છે. તંત્રોની પ્રારંભિક ઉર્જા અનુક્રમે $U_{1, i}$ અને $U_{2, i}$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવી છે. આલેખો સમાન સ્કેલ પર દોરવામાં આવ્યા છે. ત્યારબાદ તંત્રોને એકબીજાના ઉષ્મીય સંપર્કમાં લાવવામાં આવે છે. ધારો કે,દરેક સમયે બંને તંત્રોની સંયુક્ત ઉર્જા અચળ રહે છે. જ્યારે તેઓ સંતુલન પ્રાપ્ત કરે ત્યારે બંને તંત્રોની ઉર્જા અને કુલ એન્ટ્રોપી દર્શાવતો સૌથી યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.

જ્યારે આ સિસ્ટમનો ઉપયોગ નીચેનામાંથી શેના માટે કરવામાં આવે ત્યારે થર્મોડાયનેમિક સિસ્ટમની એન્ટ્રોપી બદલાતી નથી?

$0^{\circ}C$ તાપમાન ધરાવતા $100 \, g$ બરફને $50^{\circ}C$ તાપમાન ધરાવતી પાણીની ડોલમાં નાખતા તે પીગળે છે,તો આ પ્રક્રિયામાં એન્ટ્રોપીમાં થતો ફેરફાર શોધો. (ધારો કે પાણીનું તાપમાન બદલાતું નથી). જવાબ $cal/K$ માં છે.

Difficult
View Solution

"ઉષ્મા નીચા તાપમાને રહેલા પદાર્થમાંથી ઊંચા તાપમાને રહેલા પદાર્થ તરફ આપમેળે વહી શકતી નથી". આ વિધાન કોને અનુરૂપ છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo