Medium
જ્યારે કળીચૂનાને (quicklime) પાણીમાં ઉમેરવામાં આવે ત્યારે કયા બે અવલોકનો જોવા મળે છે? મળતી નીપજના બે ઉપયોગો જણાવો.
(N/A) અવલોકનો:
$(a)$ પ્રક્રિયા ખૂબ જ જોરશોરથી (vigorously) થાય છે.
$(b)$ પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉષ્મા મુક્ત થાય છે (ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા).
મળતી નીપજ $Ca(OH)_2$ (કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ) ના ઉપયોગો:
$(a)$ તેનો ઉપયોગ દીવાલોને ચૂનો મારવા (whitewashing) માટે થાય છે. તે હવામાં રહેલા $CO_2$ સાથે ધીમેથી પ્રક્રિયા કરીને દીવાલ પર કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ નું પાતળું પડ બનાવે છે,જે દીવાલને ચમક આપે છે.
$(b)$ તેનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળામાં $CO_2$ વાયુની હાજરી ચકાસવા માટે પ્રક્રિયક તરીકે થાય છે,કારણ કે તે $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવણને દૂધિયું બનાવે છે.
$(a)$ પ્રક્રિયા ખૂબ જ જોરશોરથી (vigorously) થાય છે.
$(b)$ પુષ્કળ પ્રમાણમાં ઉષ્મા મુક્ત થાય છે (ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા).
મળતી નીપજ $Ca(OH)_2$ (કેલ્શિયમ હાઇડ્રોક્સાઇડ) ના ઉપયોગો:
$(a)$ તેનો ઉપયોગ દીવાલોને ચૂનો મારવા (whitewashing) માટે થાય છે. તે હવામાં રહેલા $CO_2$ સાથે ધીમેથી પ્રક્રિયા કરીને દીવાલ પર કેલ્શિયમ કાર્બોનેટ $(CaCO_3)$ નું પાતળું પડ બનાવે છે,જે દીવાલને ચમક આપે છે.
$(b)$ તેનો ઉપયોગ પ્રયોગશાળામાં $CO_2$ વાયુની હાજરી ચકાસવા માટે પ્રક્રિયક તરીકે થાય છે,કારણ કે તે $CO_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરીને દ્રાવણને દૂધિયું બનાવે છે.
Explore More
Similar Questions
ઘન કેલ્શિયમ ઓક્સાઈડ પાણી સાથે જોરદાર પ્રક્રિયા કરીને કેલ્શિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ બનાવે છે અને સાથે ઉષ્મા મુક્ત થાય છે. આ પ્રક્રિયાને ચૂનાનું બુઝાવવું (slaking of lime) કહેવાય છે. કેલ્શિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ પાણીમાં ઓગળીને તેનું દ્રાવણ બનાવે છે જેને ચૂનાનું પાણી (lime water) કહેવાય છે. ચૂનાના બુઝાવવાની પ્રક્રિયા અને બનતા દ્રાવણ વિશે નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન સાચું/સાચા છે?
$(i)$ આ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે
$(ii)$ આ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે
$(iii)$ પરિણામી દ્રાવણની $pH$ સાત કરતા વધારે હશે
$(iv)$ પરિણામી દ્રાવણની $pH$ સાત કરતા ઓછી હશે
$(i)$ આ ઉષ્માશોષક પ્રક્રિયા છે
$(ii)$ આ ઉષ્માક્ષેપક પ્રક્રિયા છે
$(iii)$ પરિણામી દ્રાવણની $pH$ સાત કરતા વધારે હશે
$(iv)$ પરિણામી દ્રાવણની $pH$ સાત કરતા ઓછી હશે
Medium
View Solution$2 \, g$ ફેરસ સલ્ફેટના સ્ફટિકોને એક બોઈલિંગ ટ્યુબમાં ગરમ કરવામાં આવે છે.
$(i)$ ગરમ કર્યા પહેલા અને ગરમ કર્યા પછી ફેરસ સલ્ફેટના સ્ફટિકોનો રંગ જણાવો.
$(ii)$ ગરમ કરતી વખતે ઉત્પન્ન થતા વાયુઓના નામ આપો.
$(iii)$ પ્રક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
$(i)$ ગરમ કર્યા પહેલા અને ગરમ કર્યા પછી ફેરસ સલ્ફેટના સ્ફટિકોનો રંગ જણાવો.
$(ii)$ ગરમ કરતી વખતે ઉત્પન્ન થતા વાયુઓના નામ આપો.
$(iii)$ પ્રક્રિયા માટેનું રાસાયણિક સમીકરણ લખો.
Medium
View Solutionનીચેનામાંથી કયો ફેરફાર ભૌતિક ફેરફાર નથી?
Easy
View Solutionનીચેની પ્રતિક્રિયાઓ માટે સંતુલિત રાસાયણિક સમીકરણો લખો અને દરેક કિસ્સામાં પ્રતિક્રિયાનો પ્રકાર ઓળખો.
$(a)$ ક્લોરિન વાયુને પોટેશિયમ આયોડાઈડના જલીય દ્રાવણમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે જેથી પોટેશિયમ ક્લોરાઈડનું દ્રાવણ અને ઘન આયોડિન બને છે.
$(b)$ ઇથેનોલને હવામાં સળગાવવાથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ,પાણી બને છે અને ગરમી મુક્ત થાય છે.
$(a)$ ક્લોરિન વાયુને પોટેશિયમ આયોડાઈડના જલીય દ્રાવણમાંથી પસાર કરવામાં આવે છે જેથી પોટેશિયમ ક્લોરાઈડનું દ્રાવણ અને ઘન આયોડિન બને છે.
$(b)$ ઇથેનોલને હવામાં સળગાવવાથી કાર્બન ડાયોક્સાઇડ,પાણી બને છે અને ગરમી મુક્ત થાય છે.
Medium
View Solutionનીચેના વાયુઓ માટે લાક્ષણિક કસોટીઓ આપો:
$(a)$ $O_2$
$(b)$ $H_2$
$(a)$ $O_2$
$(b)$ $H_2$
Medium
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo