(A) $Hydrogen$ $(H)$ અને $Helium$ $(He)$ તત્વોને આવર્ત કોષ્ટકમાં અપવાદ ગણવામાં આવે છે.
$Hydrogen$ નું સ્થાન:
$\rightarrow$ $Hydrogen$ પાસે $1s$ કક્ષકમાં $1 \ e^-$ છે,તેથી તે $group-1$ માં હોવું જોઈએ.
$\rightarrow$ $Hydrogen$ $1 \ e^-$ મેળવીને $Helium$ જેવી સ્થાયી રચના પ્રાપ્ત કરી શકે છે,તેથી તે $group-17$ માં હોવું જોઈએ.
$\rightarrow$ આ વિરોધાભાસી ગુણધર્મોને કારણે,$Hydrogen$ ને આવર્ત કોષ્ટકમાં અલગ સ્થાન આપવામાં આવ્યું છે.
$Helium$ નું સ્થાન:
$\rightarrow$ $Helium$ ની ઇલેક્ટ્રોન રચના $1s^2$ છે,જે સૂચવે છે કે તે $s$-block માં હોવું જોઈએ.
$\rightarrow$ જોકે,તેને $group-18$ ના તત્વો સાથે $p$-block માં મૂકવામાં આવ્યું છે કારણ કે તેની સંયોજકતા કક્ષા સંપૂર્ણ ભરાયેલી છે અને તે નિષ્ક્રિય વાયુઓના ગુણધર્મો દર્શાવે છે.