નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય એટલે શું? યોગ્ય આલેખ સાથે નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સાંદ્રતા અને મોલર વાહકતા વચ્ચેનો સંબંધ સમજાવો.
(N/A) નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય: જે વિદ્યુતવિભાજ્યો તેમના જલીય દ્રાવણમાં અંશતઃ આયનીકરણ પામે છે તેમને નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય કહેવામાં આવે છે. તેઓ તેમના જલીય દ્રાવણમાં આયનીય સંતુલન દર્શાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે,$CH_{3}COOH$,$NH_{4}OH$ વગેરે.
$(b)$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની $\Lambda_{m}$ અને સાંદ્રતા: આવા વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે,મંદન સાથે $\Lambda_{m}$ માં થતો ફેરફાર એ વિયોજનની માત્રામાં વધારાને કારણે છે અને પરિણામે $1 \ mol$ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણના કુલ કદમાં આયનોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
ઓસ્ટવાલ્ડના મંદન નિયમ મુજબ,દ્રાવણની સાંદ્રતામાં ઘટાડો થવાથી નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$(c)$ મંદન પર વાહકતાની સમજૂતી: એસિટિક એસિડ જેવા નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યનો વિયોજન અચળાંક ઊંચી સાંદ્રતા પર ઓછો હોય છે. જેમ દ્રાવણ મંદ થાય છે,તેમ વિયોજનની માત્રા વધે છે. પરિણામે,$1 \ mol$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ કદ વધે છે અને આયનોની સંખ્યામાં વધારાને કારણે મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા: $\Lambda_{m}$ વિરુદ્ધ $c^{1/2}$ નો આલેખ રેખીય નથી; તે એક વક્ર છે. કારણ કે વક્ર શૂન્ય સાંદ્રતા પર y-અક્ષને છેદતું નથી,તેથી આપણે એક્સ્ટ્રાપોલેશન દ્વારા સીમિત મોલર વાહકતા $\Lambda_{m}^{\circ}$ નું મૂલ્ય મેળવી શકતા નથી.
$(b)$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની $\Lambda_{m}$ અને સાંદ્રતા: આવા વિદ્યુતવિભાજ્યો માટે,મંદન સાથે $\Lambda_{m}$ માં થતો ફેરફાર એ વિયોજનની માત્રામાં વધારાને કારણે છે અને પરિણામે $1 \ mol$ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણના કુલ કદમાં આયનોની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
ઓસ્ટવાલ્ડના મંદન નિયમ મુજબ,દ્રાવણની સાંદ્રતામાં ઘટાડો થવાથી નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય દ્રાવણની મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
$(c)$ મંદન પર વાહકતાની સમજૂતી: એસિટિક એસિડ જેવા નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યનો વિયોજન અચળાંક ઊંચી સાંદ્રતા પર ઓછો હોય છે. જેમ દ્રાવણ મંદ થાય છે,તેમ વિયોજનની માત્રા વધે છે. પરિણામે,$1 \ mol$ નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્ય ધરાવતા દ્રાવણનું કુલ કદ વધે છે અને આયનોની સંખ્યામાં વધારાને કારણે મોલર વાહકતા નોંધપાત્ર રીતે વધે છે.
નિર્બળ વિદ્યુતવિભાજ્યની સીમિત મોલર વાહકતા: $\Lambda_{m}$ વિરુદ્ધ $c^{1/2}$ નો આલેખ રેખીય નથી; તે એક વક્ર છે. કારણ કે વક્ર શૂન્ય સાંદ્રતા પર y-અક્ષને છેદતું નથી,તેથી આપણે એક્સ્ટ્રાપોલેશન દ્વારા સીમિત મોલર વાહકતા $\Lambda_{m}^{\circ}$ નું મૂલ્ય મેળવી શકતા નથી.
Explore More
Similar Questions
નીચે બે વિધાનો આપેલા છે:
વિધાન $I$: $KI$ માટે,મંદન સાથે મોલર વાહકતામાં તીવ્ર વધારો થાય છે.
વિધાન $II$: કાર્બોનિક એસિડ માટે,મંદન સાથે મોલર વાહકતામાં ધીમો વધારો થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
વિધાન $I$: $KI$ માટે,મંદન સાથે મોલર વાહકતામાં તીવ્ર વધારો થાય છે.
વિધાન $II$: કાર્બોનિક એસિડ માટે,મંદન સાથે મોલર વાહકતામાં ધીમો વધારો થાય છે.
ઉપરોક્ત વિધાનોના પ્રકાશમાં,નીચે આપેલા વિકલ્પોમાંથી સાચો જવાબ પસંદ કરો:
પ્રમાણિત ઇલેક્ટ્રોડ પોટેન્શિયલનો ઉપયોગ કરીને નીચેના વચ્ચેની પ્રક્રિયા શક્ય છે કે નહીં તે જણાવો:
$(a) Fe_{(aq)}^{3+} \text{ અને } I_{(aq)}^{-}$
$(b) Ag_{(aq)}^{+} \text{ અને } Cu_{(s)}$
$(c) Fe_{(aq)}^{3+} \text{ અને } Cu_{(s)}$
$(d) Ag_{(s)} \text{ અને } Fe_{(aq)}^{3+}$
$(e) Br_{2(aq)} \text{ અને } Fe_{(aq)}^{2+}$
$(a) Fe_{(aq)}^{3+} \text{ અને } I_{(aq)}^{-}$
$(b) Ag_{(aq)}^{+} \text{ અને } Cu_{(s)}$
$(c) Fe_{(aq)}^{3+} \text{ અને } Cu_{(s)}$
$(d) Ag_{(s)} \text{ અને } Fe_{(aq)}^{3+}$
$(e) Br_{2(aq)} \text{ અને } Fe_{(aq)}^{2+}$
Difficult
View Solutionનીચે અર્ધ-કોષ પ્રતિક્રિયાઓ આપેલી છે:
$Mn^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Mn; E^{o} = -1.18 \ V$
$2(Mn^{3+} + e^{-} \rightarrow Mn^{2+}); E^{o} = +1.51 \ V$
$3Mn^{2+} \rightarrow Mn + 2Mn^{3+}$ માટે $E^{o}$ કેટલું થશે?
$Mn^{2+} + 2e^{-} \rightarrow Mn; E^{o} = -1.18 \ V$
$2(Mn^{3+} + e^{-} \rightarrow Mn^{2+}); E^{o} = +1.51 \ V$
$3Mn^{2+} \rightarrow Mn + 2Mn^{3+}$ માટે $E^{o}$ કેટલું થશે?
DifficultJEE MAIN 2014
View Solution$300 \ K$ પર કોષ પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો: $A_{(s)} + B^{2+}_{(aq)} \rightleftharpoons A^{2+}_{(aq)} + B_{(s)}$. તેનો $E^{\circ} = 1.0 \ V$ છે. પ્રક્રિયાની $\Delta_{r}H^{\circ} = -163 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. પ્રક્રિયા માટે $\Delta_{r}S^{\circ}$ ($J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ માં) કેટલું હશે? $(F = 96500 \ C \ mol^{-1})$
નીચેની કોષ પ્રક્રિયા ધ્યાનમાં લો:
$Cd_{(s)} + Hg_{2}SO_{4(s)} + \frac{9}{5}H_{2}O_{(l)} \rightleftharpoons CdSO_{4} \cdot \frac{9}{5}H_{2}O_{(s)} + 2Hg_{(l)}$
$25^{\circ}C$ તાપમાને $E_{\text{cell}}^{0}$ નું મૂલ્ય $4.315 \ V$ છે. જો $\Delta H^{\circ} = -825.2 \ kJ \ mol^{-1}$ હોય,તો પ્રમાણિત એન્ટ્રોપી ફેરફાર $\Delta S^{\circ}$ નું મૂલ્ય $J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ માં કેટલું થશે? (નજીકનો પૂર્ણાંક) [આપેલ છે: ફેરાડે અચળાંક $= 96487 \ C \ mol^{-1}$]
$Cd_{(s)} + Hg_{2}SO_{4(s)} + \frac{9}{5}H_{2}O_{(l)} \rightleftharpoons CdSO_{4} \cdot \frac{9}{5}H_{2}O_{(s)} + 2Hg_{(l)}$
$25^{\circ}C$ તાપમાને $E_{\text{cell}}^{0}$ નું મૂલ્ય $4.315 \ V$ છે. જો $\Delta H^{\circ} = -825.2 \ kJ \ mol^{-1}$ હોય,તો પ્રમાણિત એન્ટ્રોપી ફેરફાર $\Delta S^{\circ}$ નું મૂલ્ય $J \ K^{-1} \ mol^{-1}$ માં કેટલું થશે? (નજીકનો પૂર્ણાંક) [આપેલ છે: ફેરાડે અચળાંક $= 96487 \ C \ mol^{-1}$]
Vedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo