સસ્તન પ્રાણીઓ (coelomates),અદેહધારી (acoelomates) અને કૂટદેહકોષ્ઠી (pseudocoelomates) ના કિસ્સામાં જનનસ્તરો (germinal layers) અને દેહકોષ્ઠ (body cavity) ના નિર્માણ વચ્ચેનો સંબંધ શું છે?

(N/A) $\rightarrow$ તમામ પુખ્ત બહુકોષીય સજીવો સામાન્ય રીતે શરીરમાં પેશીઓની કેન્દ્રિત ગોઠવણી ધરાવે છે. આ પેશીઓ ભ્રૂણીય કોષીય સ્તરોમાંથી ઉતરી આવે છે જેને જનનસ્તરો કહેવામાં આવે છે.
$(i)$ દેહકોષ્ઠી (Coelomate): આ સજીવો ત્રણ જનનસ્તરો ધરાવે છે: બાહ્યસ્તર (ectoderm),મધ્યસ્તર (mesoderm) અને અંતઃસ્તર (endoderm). દેહકોષ્ઠ (coelom) મધ્યસ્તર દ્વારા બધી બાજુથી ઘેરાયેલું હોય છે,જેના પરિણામે સાચું દેહકોષ્ઠ જોવા મળે છે.
$(ii)$ અદેહધારી (Acoelomate): આ સજીવો ત્રણ જનનસ્તરો (બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) ધરાવે છે,પરંતુ દેહકોષ્ઠ સંપૂર્ણપણે ગેરહાજર હોય છે કારણ કે શરીરની દીવાલ અને પાચન માર્ગ વચ્ચેની જગ્યા પેશીઓ અથવા મધ્યસ્તર દ્વારા ભરાયેલી હોય છે.
$(iii)$ કૂટદેહકોષ્ઠી (Pseudocoelomate): આ સજીવો ત્રણ જનનસ્તરો (બાહ્યસ્તર,મધ્યસ્તર અને અંતઃસ્તર) ધરાવે છે. જોકે,મધ્યસ્તર બાહ્યસ્તર અને અંતઃસ્તરની વચ્ચે છૂટાછવાયા કોથળીઓ (pouches) તરીકે હાજર હોય છે અને તે દેહકોષ્ઠને સંપૂર્ણપણે ઘેરતું નથી,તેથી સાચું દેહકોષ્ઠ ગેરહાજર હોય છે.
$\rightarrow$ ઉદાહરણો:
$(i)$ દેહકોષ્ઠી: સમુદાય $Annelida$,$Mollusca$,$Arthropoda$,$Echinodermata$,$Hemichordata$ અને $Chordata$.
$(ii)$ અદેહધારી: દા.ત.,$Platyhelminthes$.
$(iii)$ કૂટદેહકોષ્ઠી: દા.ત.,$Ascaris$ (સમુદાય $Aschelminthes$).