ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન એટલે શું?

(N/A) ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન એ એક પ્રક્રિયા છે જેમાં ઇલેક્ટ્રોન દાતા પદાર્થોમાંથી ઇલેક્ટ્રોન ઓક્સિજન તરફ સ્થાનાંતરિત થાય છે,જે અંતિમ ઇલેક્ટ્રોન ગ્રાહક તરીકે કાર્ય કરે છે.
આ પ્રક્રિયામાં ઓક્સિડેશન-રિડક્શન પ્રતિક્રિયાઓ સામેલ છે જે કણાભસૂત્રની આંતરિક પટલ પર પ્રોટોન ઢાળ (proton gradient) બનાવવામાં મદદ કરે છે.
ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશનમાં મુખ્ય ભૂમિકા $ATP$ સિન્થેઝ (કોમ્પ્લેક્સ $V$) ઉત્સેચકની છે.
આ ઉત્સેચક સંકુલ $F_{0}$ અને $F_{1}$ ઘટકોનું બનેલું છે.
$F_{1}$ હેડપીસ એ પરિઘવર્તી પટલ પ્રોટીન સંકુલ છે અને તેમાં $ADP$ અને અકાર્બનિક ફોસ્ફેટમાંથી $ATP$ સંશ્લેષણ માટેનું સ્થાન હોય છે.
$F_{0}$ ઘટક એ પટલ પ્રોટીન સંકુલનો ભાગ છે,જે પ્રોટોનને આંતરપટલ અવકાશમાંથી કણાભસૂત્રના આધારકમાં (matrix) પ્રવેશવા માટે ચેનલ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$F_{0}-F_{1}$ સંકુલમાંથી પસાર થતા દરેક બે પ્રોટોન માટે,એક $ATP$ અણુનું સંશ્લેષણ થાય છે.