દોલિત ગતિ (oscillatory motion) એટલે શું? તેના ઉદાહરણો આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જો કોઈ પદાર્થ નિશ્ચિત સમયગાળામાં કોઈ સ્થિર બિંદુની આસપાસ આગળ-પાછળ અથવા ઉપર-નીચે ગતિ કરે,તો આવી ગતિને દોલિત ગતિ કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે:
$(1)$ વાટકામાં મૂકેલો દડો તેના તળિયે સંતુલન સ્થિતિમાં હોય છે. જો તેને આ બિંદુથી થોડો સ્થાનાંતરિત કરવામાં આવે,તો તે વાટકામાં દોલનો કરશે.
$(2)$ દીવાલ ઘડિયાળના લોલકની ગતિ એ દોલિત ગતિ છે.
$(3)$ ભારિત સ્પ્રિંગની ગતિ,જ્યારે સ્પ્રિંગ સાથે જોડાયેલા ભારને તેની મધ્યમાન સ્થિતિથી એકવાર થોડો ખેંચીને છોડી દેવામાં આવે.
દરેક દોલિત ગતિ આવર્તિત (periodic) હોય છે,પરંતુ દરેક આવર્તિત ગતિ દોલિત હોવી જરૂરી નથી.
આ પ્રકારની ગતિમાં પુનઃસ્થાપક બળ (restoring force) ઉત્પન્ન થાય છે,તેથી આ ગતિને ચાલુ રાખવા માટે સતત કોઈ બાહ્ય બળની જરૂર પડતી નથી. આ પ્રકારની ગતિને હાર્મોનિક ગતિ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક સરળ આવર્ત ગતિ $F(t) = 10\sin(20t + 0.5)$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. $S.H.M.$ નો કંપવિસ્તાર $a = $ ....

$Assertion :$ સરળ આવર્ત ગતિમાં,ગતિ આગળ-પાછળ અને આવર્તક હોય છે.
$Reason :$ કણનો વેગ $(v) = \omega \sqrt {A^2 - x^2}$ (જ્યાં $x$ એ સ્થાનાંતર છે અને $A$ એ કંપવિસ્તાર છે).

સમયગાળા (Time period) અને આવૃત્તિ (Frequency) વચ્ચેનો સંબંધ દર્શાવતું સમીકરણ લખો.

સ્થાનાંતર એટલે શું? ઉદાહરણ આપીને તેનો સામાન્ય અર્થ સમજાવો.

$SHM$ નો કંપવિસ્તાર વ્યાખ્યાયિત કરો અને એક જ આકૃતિમાં બે અલગ-અલગ કંપવિસ્તાર ધરાવતા બે અલગ-અલગ $SHM$ દોરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo