નાઈટ્રોજન સ્થાપન એટલે શું? વનસ્પતિઓને નાઈટ્રોજન સ્થાપિત કરવાની જરૂર શા માટે હોય છે?

(N/A) વાતાવરણીય નાઈટ્રોજન $(N_2)$ ને એમોનિયા $(NH_3)$ અથવા નાઈટ્રોજનના ઓક્સાઈડ $(NO_x)$ જેવા ઉપયોગી સ્વરૂપોમાં રૂપાંતરિત કરવાની પ્રક્રિયાને નાઈટ્રોજન સ્થાપન કહેવામાં આવે છે.
વનસ્પતિઓને પ્રોટીન,ન્યુક્લિક એસિડ ($DNA$ અને $RNA$) અને ક્લોરોફિલ જેવા આવશ્યક જૈવિક અણુઓના સંશ્લેષણ માટે નાઈટ્રોજનની જરૂર હોય છે.
જોકે વાતાવરણમાં નાઈટ્રોજન પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે,પરંતુ વનસ્પતિઓ તેને સીધી રીતે વાયુ સ્વરૂપમાં $(N_2)$ શોષી શકતી નથી,કારણ કે નાઈટ્રોજન પરમાણુઓ વચ્ચેનો ત્રિ-સહસંયોજક બંધ અત્યંત સ્થાયી હોય છે અને તેને તોડવો મુશ્કેલ છે. તેથી,તેઓ નાઈટ્રોજનને એવા સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત કરવા માટે નાઈટ્રોજન સ્થાપન પર આધાર રાખે છે જેને તેમના મૂળ દ્વારા શોષી શકાય.