'વિષમીકરણ' (disproportionation) એટલે શું? જલીય દ્રાવણમાં વિષમીકરણ પ્રક્રિયાના બે ઉદાહરણો આપો.

(N/A) વિષમીકરણ પ્રક્રિયા એ રેડોક્ષ પ્રક્રિયાનો એક વિશિષ્ટ પ્રકાર છે જેમાં એક ચોક્કસ ઓક્સિડેશન અવસ્થામાં રહેલી સ્પીસીઝનું એકસાથે ઓક્સિડેશન અને રિડક્શન થાય છે.
જલીય દ્રાવણમાં ઉદાહરણો:
$(i)$ $3CrO_4^{3-} + 8H^{+} \to 2CrO_4^{2-} + Cr^{3+} + 4H_2O$
અહીં,$Cr(V)$ નું ઓક્સિડેશન થઈને $Cr(VI)$ બને છે અને રિડક્શન થઈને $Cr(III)$ બને છે.
$(ii)$ $3MnO_4^{2-} + 4H^{+} \to 2MnO_4^{-} + MnO_2 + 2H_2O$
અહીં,$Mn(VI)$ નું ઓક્સિડેશન થઈને $Mn(VII)$ બને છે અને રિડક્શન થઈને $Mn(IV)$ બને છે.