એક્ટિવેટિંગ ગ્રુપ (સક્રિયકારક સમૂહો) એટલે શું? યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સમજાવો.

(N/A) વ્યાખ્યા: જે સમૂહો બેન્ઝીન વલય સાથે જોડાયેલા હોય અને વલયની ઇલેક્ટ્રોન ઘનતામાં વધારો કરે છે,જેનાથી તે બેન્ઝીનની તુલનામાં ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગી એરોમેટિક વિસ્થાપન પ્રત્યે વધુ સક્રિય બને છે,તેને એક્ટિવેટિંગ ગ્રુપ કહેવામાં આવે છે.
ઉદાહરણો: $-OH$,$-OR$,$-NH_{2}$,$-NHR$,અને $-NHCOR$ જેવા સમૂહો પ્રબળ એક્ટિવેટિંગ ગ્રુપ છે. તેઓ ઓર્થો-પેરા નિર્દેશક છે.
સમજૂતી: એક્ટિવેટિંગ ગ્રુપ તેમના ઇલેક્ટ્રોન ઘનતાને સંસ્પંદન ($+M$ અસર) અથવા પ્રેરક અસર ($+I$ અસર) દ્વારા બેન્ઝીન વલય તરફ દાન કરે છે. આ વલયમાં ઇલેક્ટ્રોન ઘનતા વધારે છે,જે ઇલેક્ટ્રોન અનુરાગીના હુમલાને સરળ બનાવે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,આલ્કાઈલ સમૂહો $(R-)$ પ્રેરક અસર ($+I$ અસર) દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન આપે છે,જ્યારે અબંધકારક ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મ ધરાવતા સમૂહો સંસ્પંદન ($+M$ અસર) દ્વારા ઇલેક્ટ્રોન આપે છે.
નોંધ: હેલોજન ($-Cl$,$-Br$) ઓર્થો-પેરા નિર્દેશક હોવા છતાં,તેઓ ડી-એક્ટિવેટિંગ ગ્રુપ છે કારણ કે તેમની પ્રબળ $-I$ અસર તેમની $+M$ અસર કરતા વધારે હોય છે.