(N/A) સંકલિત ગંદા પાણીની સારવાર એ એક એવી પદ્ધતિ છે જેમાં ગટરના પાણી અને અન્ય ગંદા પાણીને કૃત્રિમ અને કુદરતી પ્રક્રિયાઓના સંયોજન દ્વારા શુદ્ધ કરવામાં આવે છે.
આનું એક ઉદાહરણ કેલિફોર્નિયાના આર્કાટા શહેરનું છે,જ્યાં હમ્બોલ્ટ સ્ટેટ યુનિવર્સિટીના સહયોગથી એક પ્રોજેક્ટ વિકસાવવામાં આવ્યો હતો.
આ પ્રક્રિયા બે તબક્કામાં થાય છે:
$(a)$ પરંપરાગત સારવાર: જેમાં અવક્ષેપન (sedimentation),ગાળણ (filtering) અને ક્લોરિનની સારવાર આપવામાં આવે છે.
$(b)$ કુદરતી સારવાર: ઓગળેલા ભારે ધાતુઓ જેવા પ્રદૂષકોને દૂર કરવા માટે,$60$ હેક્ટર જમીન પર છ જોડાયેલા દલદલ (marshes) બનાવવામાં આવ્યા છે. આ દલદલમાં છોડ,શેવાળ,ફૂગ અને બેક્ટેરિયાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે જે પ્રદૂષકોને તટસ્થ,શોષણ અને આત્મસાત કરે છે.
જેમ જેમ પાણી આ દલદલમાંથી વહે છે,તેમ તે કુદરતી રીતે શુદ્ધ થાય છે. આ વિસ્તાર માછલીઓ,પ્રાણીઓ અને પક્ષીઓ માટે અભયારણ્ય તરીકે પણ કામ કરે છે. આ પ્રોજેક્ટની જાળવણી 'ફ્રેન્ડ્સ ઓફ ધ આર્કાટા માર્શ' $(FOAM)$ નામનું નાગરિક જૂથ કરે છે.
વધુમાં,ઇકોલોજીકલ સેનિટેશન $(EcoSan)$ એ ડ્રાય કમ્પોસ્ટિંગ શૌચાલયોનો ઉપયોગ કરીને માનવ મળના વ્યવસ્થાપન માટેની એક ટકાઉ સિસ્ટમ છે,જે કચરાને કુદરતી ખાતરમાં ફેરવે છે.