સંકોચનીયતા (Compressibility) એટલે શું? તેનો એકમ અને પારિમાણિક સૂત્ર જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(A) સંકોચનીયતા એ બલ્ક મોડ્યુલસ $(B)$ નો વ્યસ્ત છે. તે દબાણમાં એકમ વધારા દીઠ કદમાં થતા આંશિક ફેરફાર તરીકે વ્યાખ્યાયિત થાય છે.
સંકોચનીયતા $(k)$ નું સૂત્ર:
$k = \frac{1}{B} = -\frac{1}{V} \left( \frac{\Delta V}{\Delta p} \right)$
એકમ:
સંકોચનીયતાનો $SI$ એકમ $Pa^{-1}$ અથવા $m^2/N$ છે.
પારિમાણિક સૂત્ર:
બલ્ક મોડ્યુલસ $B = \frac{\text{બળ}}{\text{ક્ષેત્રફળ}} \times \frac{\text{કદ}}{\text{કદમાં ફેરફાર}}$ હોવાથી,$B$ નું પારિમાણિક સૂત્ર $[M L^{-1} T^{-2}]$ છે.
તેથી,સંકોચનીયતાનું પારિમાણિક સૂત્ર $[M^{-1} L^1 T^2]$ થાય છે.

Explore More

Similar Questions

તાપમાન અચળ રાખીને એક માધ્યમનું દબાણ $1.01 \times 10^5 \ Pa$ થી બદલીને $1.165 \times 10^5 \ Pa$ કરવામાં આવે છે અને કદમાં $10\%$ નો ફેરફાર થાય છે. તો માધ્યમનો બલ્ક મોડ્યુલસ કેટલો હશે?

એક બોટલના મુખની ત્રિજ્યા $a$ અને લંબાઈ $b$ છે. $b$ લંબાઈ અને $(a + \Delta a)$ ત્રિજ્યા ધરાવતા બૂચને,જ્યાં $(\Delta a << a)$,સંપૂર્ણપણે મુખમાં બેસાડવા માટે દબાવવામાં આવે છે (આકૃતિ જુઓ). જો બૂચનો બલ્ક મોડ્યુલસ $B$ હોય અને બોટલ તથા બૂચ વચ્ચેનો ઘર્ષણાંક $\mu$ હોય,તો બૂચને બોટલમાં ધકેલવા માટે જરૂરી બળ કેટલું હશે?

જ્યારે એક ગોળાને $1 \ km$ ઊંડા સમુદ્રના તળિયે લઈ જવામાં આવે છે,ત્યારે તેના કદમાં $0.01 \%$ નો ઘટાડો થાય છે. તો ગોળાના દ્રવ્યનો બલ્ક મોડ્યુલસ કેટલો હશે? (ગુરુત્વાકર્ષણ પ્રવેગ $= 10 \ m \ s^{-2}$,સમુદ્રના પાણીની ઘનતા $= 10^3 \ kg \ m^{-3}$)

જ્યારે દબાણ $1 \text{ atm}$ થી વધારીને $2 \text{ atm}$ કરવામાં આવે ત્યારે પદાર્થનું કદ $2 \%$ ઘટે છે. તેનો બલ્ક મોડ્યુલસ કેટલો હશે?

દ્રઢ પદાર્થ (rigid body) માટે બલ્ક મોડ્યુલસનું મૂલ્ય જણાવો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo