મનુષ્યો માટે શ્રાવ્યતાની મર્યાદા (audible range) શું છે?

એક સ્ત્રોત $3$ સેકન્ડમાં $1500$ ધ્વનિ તરંગો ઉત્પન્ન કરે છે. જો એક સંઘનન અને તેની નજીકના વિરલન વચ્ચેનું અંતર $68 \, cm$ હોય,તો $(a)$ આવૃત્તિ,$(b)$ તરંગલંબાઈ અને $(c)$ ધ્વનિ તરંગનો વેગ શોધો.

ઓછા પીચ (low-pitched) અને ઊંચા પીચ (high-pitched) વાળા અવાજ માટે ધ્વનિ તરંગો દોરો. અલ્ટ્રાસોનોગ્રાફીનો એક ઉપયોગ લખો. કયો તરંગ ગુણધર્મ પીચ નક્કી કરે છે?

$(i)$ જો ચંદ્ર પર કોઈ પણ જગ્યાએ મોટો વિસ્ફોટ થાય,તો પણ તે નજીકના બિંદુએ સંભળાશે નહીં. કારણ આપો.
$(ii)$ ધ્વનિની ઝડપનો પદાર્થના માધ્યમ અને તાપમાન પરનો આધાર ટૂંકમાં સમજાવો.
$(iii)$ ધ્વનિની પ્રબળતા (loudness) જે બે પરિબળો પર આધાર રાખે છે તે ઓળખો.

નોટ (Note) એ એક એવો અવાજ છે જે:

આપેલ આલેખ $1500\, m \,s^{-1}$ ના વેગથી ગતિ કરતી વિક્ષેપ માટે સ્થાનાંતર વિરુદ્ધ સમયનો સંબંધ દર્શાવે છે. વિક્ષેપની તરંગલંબાઈની ગણતરી કરો.