$SONAR$ એટલે શું? તેનો ઉપયોગ શા માટે થાય છે? તેની કાર્યપદ્ધતિ ટૂંકમાં સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $SONAR$ એટલે Sound Navigation and Ranging. આ એક એવી તકનીક છે જેનો ઉપયોગ સમુદ્રની ઊંડાઈ નક્કી કરવા અને પાણીની અંદર રહેલી વસ્તુઓ જેવી કે ખડકો,સબમરીન,ડૂબી ગયેલા જહાજો વગેરેને શોધવા માટે થાય છે.
કાર્યપદ્ધતિ:
આ પદ્ધતિમાં,જહાજ પર સ્થાપિત ટ્રાન્સમીટર દ્વારા અલ્ટ્રાસોનિક તરંગો સમુદ્રના તળિયા તરફ મોકલવામાં આવે છે. આ અલ્ટ્રાસોનિક તરંગો સમુદ્રના તળિયે અથડાયા પછી પરાવર્તિત થઈને પાછા આવે છે અને જહાજ પરના ડિટેક્ટર (રીસીવર) દ્વારા તેને ઝીલવામાં આવે છે.
અલ્ટ્રાસોનિક તરંગો મોકલવા અને પાછા મેળવવા વચ્ચેનો સમયગાળો $t$ નોંધવામાં આવે છે.
જો $V$ એ દરિયાઈ પાણીમાં અવાજની ઝડપ હોય,તો અવાજના તરંગ દ્વારા કાપેલું કુલ અંતર $2d$ (તળિયે જઈને પાછા આવવા માટે) $2d = V \times t$ દ્વારા આપવામાં આવે છે.
તેથી,સમુદ્રની ઊંડાઈ $d$ એ $d = (V \times t) / 2$ સૂત્ર દ્વારા મળે છે.

Explore More

Similar Questions

જ્યારે એક વ્યક્તિ ઊંચી ઇમારતથી $132.8 \, m$ દૂર ફટાકડો ફોડે છે,ત્યારે $0.8 \, s$ પછી પડઘો સંભળાય છે. ધ્વનિની ઝડપની ગણતરી કરો.

કુદરતી કંપન (Natural vibration),બળજબરીપૂર્વકનું કંપન (Forced vibration) અને અનુનાદ (Resonance) નું એક-એક ઉદાહરણ આપો.

'અલ્ટ્રાસાઉન્ડ' (પરાશ્રાવ્ય ધ્વનિ) એટલે શું? ધાતુના બ્લોકમાં રહેલી ખામીઓને અલ્ટ્રાસાઉન્ડનો ઉપયોગ કરીને કેવી રીતે શોધી શકાય છે તે સમજાવો.

$(i)$ તરંગનો આવર્તકાળ વ્યાખ્યાયિત કરો.
$(ii)$ ધ્વનિની ઝડપ $V$,તરંગલંબાઈ $\lambda$ અને તેની આવૃત્તિ $\nu$ વચ્ચેનો સંબંધ જણાવો.

અલ્ટ્રાસોનિક વાઇબ્રેશન (અશ્રાવ્ય ધ્વનિ) શબ્દ દ્વારા તમે શું સમજો છો?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo