(A) પ્રોકેરિયોટિક કોષો એકકોષી સજીવો છે જેમાં પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
પ્રોકેરિયોટિક કોષોના લક્ષણો નીચે મુજબ છે:
$1$. તેઓ મોટાભાગે એકકોષી હોય છે.
$2$. તેઓ સામાન્ય રીતે કદમાં નાના હોય છે,જેનું કદ $0.5-5 \mu m$ ની વચ્ચે હોય છે.
$3$. કોષકેન્દ્રપટલના અભાવને કારણે તેમનો કોષકેન્દ્રીય વિસ્તાર અસ્પષ્ટ હોય છે; તેથી,તેમાં સુવિકસિત કોષકેન્દ્રનો અભાવ હોય છે.
$4$. આનુવંશિક દ્રવ્ય નગ્ન હોય છે,જેમાં એકલ,વર્તુળાકાર રંગસૂત્ર હોય છે. જિનોમિક $DNA$ ઉપરાંત,તેઓમાં નાના,વર્તુળાકાર પ્લાઝમિડ $DNA$ પણ હોય છે.
$5$. તેઓમાં કોષરસસ્તરના અંતઃવલનથી બનતી વિશિષ્ટ પટલમય રચનાઓ હોય છે,જેને મેસોઝોમ્સ કહેવાય છે. આ કોષદીવાલના સંશ્લેષણ,$DNA$ ના સ્વયંજનન અને બાળ કોષોમાં રંગસૂત્રોના સમાન વિતરણમાં મદદ કરે છે.
$6$. પ્રોકેરિયોટિક કોષમાં કણાભસૂત્ર,રંજકકણો અને અંતઃકોષરસજાળ જેવી પટલમય અંગિકાઓનો અભાવ હોય છે.
$7$. મોટાભાગના પ્રોકેરિયોટિક કોષોમાં ત્રણ સ્તરીય કોષીય આવરણ હોય છે: સૌથી બહારનું ગ્લાયકોકેલિક્સ,મધ્યમાં કોષદીવાલ અને સૌથી અંદરનું કોષરસસ્તર,જે રક્ષણાત્મક એકમ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$8$. ઉદાહરણોમાં બેક્ટેરિયા અને બ્લુ-ગ્રીન આલ્ગી (નીલ-હરિત લીલ) નો સમાવેશ થાય છે.