હોર્મોન્સ એટલે શું? તેનું વર્ગીકરણ આપો. હોર્મોન્સનું જૈવિક મહત્વ જણાવો.

(N/A) હોર્મોન્સ એવા અણુઓ છે જે આંતરકોષીય સંદેશાવાહક તરીકે કાર્ય કરે છે. તેઓ શરીરમાં અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથીઓ દ્વારા સ્ત્રવિત થાય છે,સીધા રુધિરમાં ભળે છે અને કાર્યસ્થળ સુધી પહોંચાડવામાં આવે છે.
વર્ગીકરણ: રાસાયણિક રીતે,હોર્મોન્સને સ્ટીરોઈડ હોર્મોન્સ,પેપ્ટાઈડ હોર્મોન્સ અને એમાઈન હોર્મોન્સમાં વર્ગીકૃત કરવામાં આવે છે.
$i$. પેપ્ટાઈડ હોર્મોન્સ: ઉદાહરણોમાં ઇન્સ્યુલિન અને એન્ડોર્ફિનનો સમાવેશ થાય છે. ઇન્સ્યુલિન ગ્લુકોઝના સ્તરને નિયંત્રિત કરે છે,જ્યારે ગ્લુકાગોન રુધિરમાં ગ્લુકોઝનું સ્તર વધારે છે.
$ii$. એમાઈન હોર્મોન્સ: એપિનેફ્રાઇન અને નોરએપિનેફ્રાઇન બાહ્ય ઉત્તેજના સામે પ્રતિભાવ આપે છે. થાયરોક્સિન ચયાપચયનું નિયમન કરે છે. આયોડિનની ઉણપથી ગોઇટર થાય છે,જે આયોડિનયુક્ત મીઠા દ્વારા નિયંત્રિત થાય છે.
$iii$. સ્ટીરોઈડ હોર્મોન્સ: એડ્રિનલ કોર્ટેક્સ અને ગોનાડ્સ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. ગ્લુકોકોર્ટિકોઇડ્સ કાર્બોહાઇડ્રેટ ચયાપચય અને તણાવ પ્રતિભાવોને નિયંત્રિત કરે છે. મિનરલોકોર્ટિકોઇડ્સ કિડની દ્વારા પાણી અને ક્ષારના ઉત્સર્જનને નિયંત્રિત કરે છે. ટેસ્ટોસ્ટેરોન (પુરુષ) અને એસ્ટ્રાડિઓલ/પ્રોજેસ્ટેરોન (સ્ત્રી) ગૌણ જાતીય લક્ષણો અને પ્રજનન કાર્યો માટે જવાબદાર છે.