જૈવવિવિધતાની વિવિધ ભાતો (patterns) કઈ છે? અક્ષાંશીય ઢાળ (latitudinal gradients) વિશે વર્ણન કરો.

(N/A) જૈવવિવિધતા સમગ્ર વિશ્વમાં એકસમાન નથી; તે અક્ષાંશ અને ઊંચાઈના ફેરફારો સાથે બદલાય છે.
- પ્રાણીઓ અને વનસ્પતિઓના ઘણા સમૂહો માટે,ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓ હોય છે જે તેમના વિતરણને નિર્ધારિત કરે છે.
- વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓ એવા વિસ્તારોમાં વધુ વિવિધતા ધરાવે છે જે તેમના અસ્તિત્વ માટે સૌથી વધુ અનુકૂળ હોય છે.
અક્ષાંશીય ઢાળ:
વનસ્પતિઓ અને પ્રાણીઓની વિવિધતા સમગ્ર વિશ્વમાં એકસમાન નથી પરંતુ અસમાન વિતરણ દર્શાવે છે.
પ્રાણીઓ કે વનસ્પતિઓના ઘણા સમૂહો માટે,વિવિધતામાં રસપ્રદ ભાતો જોવા મળે છે,જેમાં સૌથી જાણીતી વિવિધતાનો અક્ષાંશીય ઢાળ છે.
- સામાન્ય રીતે,જેમ આપણે વિષુવવૃત્તથી ધ્રુવો તરફ જઈએ છીએ તેમ જાતિ વિવિધતા ઘટતી જાય છે.
- ખૂબ જ ઓછા અપવાદો સાથે,ઉષ્ણકટિબંધીય વિસ્તારો ($23.5^{\circ} N$ થી $23.5^{\circ} S$ અક્ષાંશ વિસ્તાર) સમશીતોષ્ણ અથવા ધ્રુવીય વિસ્તારો કરતા વધુ જાતિઓ ધરાવે છે.
- વિષુવવૃત્તની નજીક આવેલ કોલંબિયામાં લગભગ $1,400$ પક્ષીઓની જાતિઓ છે,જ્યારે $41^{\circ} N$ પર આવેલા ન્યૂયોર્કમાં $105$ જાતિઓ અને $71^{\circ} N$ પર આવેલા ગ્રીનલેન્ડમાં માત્ર $56$ જાતિઓ છે.
- ભારત,જેનો મોટાભાગનો જમીન વિસ્તાર ઉષ્ણકટિબંધીય અક્ષાંશોમાં છે,ત્યાં પક્ષીઓની $1,200$ થી વધુ જાતિઓ જોવા મળે છે.
- ઇક્વાડોર જેવા ઉષ્ણકટિબંધીય પ્રદેશના જંગલમાં,$USA$ ના મિડવેસ્ટ જેવા સમશીતોષ્ણ પ્રદેશના સમાન વિસ્તારના જંગલ કરતા $10$ ગણી વધુ વાહક પેશીધારી વનસ્પતિઓની જાતિઓ જોવા મળે છે.
- દક્ષિણ અમેરિકામાં આવેલ મોટાભાગે ઉષ્ણકટિબંધીય એમેઝોન રેઈન ફોરેસ્ટ પૃથ્વી પર સૌથી વધુ જૈવવિવિધતા ધરાવે છે. તે $40,000$ થી વધુ વનસ્પતિઓની જાતિઓ,$3,000$ માછલીઓ,$1,300$ પક્ષીઓ,$427$ સસ્તન પ્રાણીઓ,$427$ ઉભયજીવીઓ,$378$ સરીસૃપો અને $1,25,000$ થી વધુ અપૃષ્ઠવંશીઓની જાતિઓનું ઘર છે.
- વૈજ્ઞાનિકોનું અનુમાન છે કે આ રેઈન ફોરેસ્ટમાં ઓછામાં ઓછી બે મિલિયન કીટકોની જાતિઓ એવી હોઈ શકે છે જે હજુ શોધવાની અને નામ આપવાની બાકી છે.