સમાન કળામાં $\lambda$ તરંગલંબાઈનો પ્રકાશ ઉત્સર્જિત કરતી બે સુસંબદ્ધ સાંકડી સ્લિટ્સ એકબીજાને સમાંતર $3 \lambda$ ના નાના અંતરે મૂકવામાં આવી છે. પ્રકાશને સ્લિટ્સથી $D (>> \lambda)$ અંતરે મૂકવામાં આવેલા પડદા $S$ પર એકત્રિત કરવામાં આવે છે. કેન્દ્ર $O$ થી તે લઘુત્તમ અંતર $x$ શોધો કે જેથી બિંદુ $P$ મહત્તમ (maxima) હોય.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જો સફેદ પ્રકાશનો સમાંતર કિરણપુંજ સ્લિટના સમતલ પર આપાત થાય,તો પડદા પરના સફેદ ટપકાનું $O$ થી અંતર કેટલું હશે? [ધારો કે $d << D, \lambda << d$]

$YDSE$ માં,સ્લિટ $S_1$ અને $S_2$ ની સાપેક્ષમાં સપ્રમાણ રીતે મૂકવામાં આવેલ ઉદગમ $S$ ને હવે સ્લિટના સમતલને સમાંતર એવી રીતે ખસેડવામાં આવે છે કે જેથી તે ઉપરની સ્લિટ $S_1$ ની નજીક આવે,જે આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. તો,

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,જ્યારે $400 \; nm$ તરંગલંબાઇ ધરાવતો પ્રકાશ વાપરવામાં આવે છે,ત્યારે $1 \; m$ દૂર મૂકેલા પડદા પર મળતી પ્રથમ ન્યૂનતમની કોણીય પહોળાઈ $0.2^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. જો આ સમગ્ર પ્રાયોગિક સાધનને પાણીમાં ડુબાડવામાં આવે,તો પ્રથમ ન્યૂનતમની કોણીય પહોળાઈ કેટલી થશે ($^{\circ}$ માં)? $(\mu_{water} = 4/3)$

$440 \,nm$ તરંગલંબાઈ ધરાવતો એક એકવર્ણી પ્રકાશ સ્ત્રોત $S$ નીચે દર્શાવ્યા મુજબ સમતલ અરીસા $M$ ની થોડે ઉપર મૂકવામાં આવ્યો છે। $M$ માં $S$ ના પ્રતિબિંબનો ઉપયોગ પડદા પર વ્યતિકરણ શલાકાઓ ઉત્પન્ન કરવા માટે આભાસી સ્ત્રોત તરીકે કરી શકાય છે। સ્ત્રોત $S$ નું $O$ થી અંતર $20.0 \,cm$ છે અને પડદાનું $O$ થી અંતર $100.0 \,cm$ છે (આકૃતિ માપ મુજબ નથી)। જો ખૂણો $\theta = 0.50 \times 10^{-3} \,\text{રેડિયન}$ હોય, તો પડદા પર જોવા મળતી વ્યતિકરણ શલાકાઓની પહોળાઈ ............... $mm$ છે।

નીચેના ડેટા પરથી વ્યતિકરણના પ્રયોગમાં વપરાતા પ્રકાશની તરંગલંબાઈની ગણતરી કરો: ફ્રિન્જ પહોળાઈ $\beta = 0.03 \, cm$. સ્લિટ્સ અને આઈપીસ વચ્ચેનું અંતર $D = 1 \, m$ છે. જ્યારે $f = 16 \, cm$ કેન્દ્રલંબાઈ ધરાવતો બહિર્ગોળ લેન્સ આઈપીસથી $v = 80 \, cm$ અંતરે મૂકવામાં આવે છે,ત્યારે આભાસી સ્ત્રોતની છબીઓ વચ્ચેનું અંતર $d' = 0.8 \, cm$ છે.