મીટર બ્રિજનો ઉપયોગ કરીને અજ્ઞાત અવરોધનું મૂલ્ય શોધવા માટે $R$ અને $S$ ના સ્થાન શા માટે અદલાબદલી કરવામાં આવે છે?

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) મીટર બ્રિજના પ્રયોગમાં,જાણીતા અવરોધ $(R)$ અને અજ્ઞાત અવરોધ $(S)$ ના સ્થાનોને અદલાબદલી કરવામાં આવે છે જેથી અંતિમ ભૂલો (end errors) દૂર કરી શકાય.
અંતિમ ભૂલો મીટર બ્રિજના તારના છેડે રહેલી કોપર પટ્ટીઓના અવરોધ અને ટર્મિનલ્સ પરના સંપર્ક અવરોધને કારણે થાય છે.
અવરોધોની અદલાબદલી કરીને,આપણે બે સેટમાં અવલોકનો લઈએ છીએ.
ધારો કે અજ્ઞાત અવરોધનું સાચું મૂલ્ય $S$ છે અને અંતિમ ભૂલો $\alpha$ અને $\beta$ છે.
પ્રથમ કિસ્સામાં,સંતુલન સ્થિતિ $\frac{R}{S+\alpha} = \frac{l_1}{100-l_1}$ છે.
બીજા કિસ્સામાં,અદલાબદલી કર્યા પછી,સ્થિતિ $\frac{S}{R+\beta} = \frac{l_2}{100-l_2}$ બને છે.
બંને માપનો સરેરાશ લઈને,અંતિમ અવરોધને કારણે થતી વ્યવસ્થિત ભૂલો અસરકારક રીતે દૂર થાય છે,જેનાથી વધુ સચોટ પરિણામ મળે છે.

Explore More

Similar Questions

મીટર બ્રિજ પ્રયોગમાં, વાયરની લંબાઈ $AB$ $1 \, m$ છે. અવરોધો $X$ અને $Y$ ના મૂલ્યો અનુક્રમે $5 \, \Omega$ અને $2 \, \Omega$ છે. જ્યારે $X$ ને સમાંતર શંટ અવરોધ $S$ જોડવામાં આવે છે, ત્યારે સંતુલન બિંદુ $A$ થી $0.625 \, m$ અંતરે મળે છે. તો, શંટ અવરોધ $S$ નું મૂલ્ય શોધો.

જો મીટર બ્રિજમાં સંતુલન બિંદુ $35^{th} cm$ પર મળે,તો ડાબી અને જમણી બાજુના અવરોધોનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ મીટર બ્રિજની ગેપમાં બે અવરોધો $2 \Omega$ અને $3 \Omega$ જોડેલા છે. વાયર $XY$ પર કોઈ બિંદુએ જોકીના સંપર્કથી નલ પોઈન્ટ (તટસ્થ બિંદુ) મળે છે. જ્યારે $3 \Omega$ ના અવરોધ સાથે સમાંતરમાં એક અજ્ઞાત અવરોધ $R$ જોડવામાં આવે છે,ત્યારે નલ પોઈન્ટ $Y$ તરફ $22.5 \text{ cm}$ જેટલું ખસે છે. અજ્ઞાત અવરોધ $R$ નું મૂલ્ય . . . . . . $\Omega$ છે.

મીટર બ્રિજના બે ગેપમાં રહેલા અવરોધો અનુક્રમે $10 \, \Omega$ અને $30 \, \Omega$ છે. જો અવરોધોની અદલાબદલી કરવામાં આવે, તો સંતુલન બિંદુ .............. $cm$ જેટલું ખસે છે.

મીટર બ્રિજ પ્રયોગમાં,આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ અવરોધો જોડાયેલા છે. શરૂઆતમાં,અવરોધ $P = 4\,\Omega$ છે અને તટસ્થ બિંદુ $N$ એ $A$ થી $60\,cm$ અંતરે છે. હવે એક અજ્ઞાત અવરોધ $R$ ને $P$ સાથે શ્રેણીમાં જોડવામાં આવે છે અને તટસ્થ બિંદુનું નવું સ્થાન $A$ થી $80\,cm$ અંતરે મળે છે. તો અજ્ઞાત અવરોધ $R$ નું મૂલ્ય કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo