હવામાં પાતળા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતો લઘુત્તમ વિચલન કોણ $\delta_1$ છે. જો તેને પાણીમાં ડુબાડવામાં આવે તો લઘુત્તમ વિચલન કોણ કેટલો થશે? $\left[_{a}\mu_{g}=\frac{3}{2}, _{a}\mu_{w}=\frac{4}{3}\right]$.

પ્રિઝમ માટે વિચલન કોણ $(\delta)$ અને આપાતકોણ $(i)$ વચ્ચેનો આલેખ દોરવામાં આવે છે. લગભગ સાચો આલેખ કયો છે?

પ્રિઝમને લઘુત્તમ વિચલનની સ્થિતિમાં મૂકવાથી,વર્ણપટની છબીઓ:

એક ચોક્કસ પ્રવાહીથી ભરેલા પોલા પ્રિઝમ દ્વારા ઉત્પન્ન થતું લઘુત્તમ વિચલન $30^{\circ}$ માલૂમ પડે છે. પ્રકાશનું કિરણ $30^{\circ}$ ના ખૂણે વક્રીભવન પામે છે તેમ પણ માલૂમ પડે છે. તો પ્રવાહીનો વક્રીભવનાંક કેટલો હશે?

પ્રકાશનું એક કિરણ સમબાજુ પ્રિઝમ $(\mu = 1.5)$ માંથી એવી રીતે પસાર થાય છે કે જેથી આપાતકોણ એ નિર્ગમનકોણ જેટલો હોય અને નિર્ગમનકોણ એ પ્રિઝમકોણના $3/4$ ગણો હોય. તો વિચલનકોણ .......$^o$ છે.

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ પાતળી કાચની પ્લેટોથી બનેલા બે સમાન,ત્રિકોણાકાર પોલા પ્રિઝમ $A$ અને $B$ ને નહિવત અંતરે ગોઠવેલા છે. સફેદ પ્રકાશનું કિરણ ડાબી બાજુથી પ્રિઝમ $A$ પર આપાત થાય છે. આપેલ છે કે પાણીનો વક્રીભવનાંક તાપમાન સાથે વ્યસ્ત સંબંધ ધરાવે છે,તો પ્રિઝમ $B$ ની જમણી બાજુએ મળતું કિરણ સફેદ દેખાશે નહીં,જો