પૃષ્ઠતાણનું મૂલ્ય કયા પરિબળો પર આધાર રાખે છે? સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃષ્ઠતાણ એ પ્રવાહીનો એક ગુણધર્મ છે જે તેના અણુઓ વચ્ચેના આસંજક બળોને કારણે ઉદ્ભવે છે. પૃષ્ઠતાણનું મૂલ્ય નીચેના પરિબળો પર આધાર રાખે છે:
$1$. પ્રવાહીનો સ્વભાવ: જુદા જુદા પ્રવાહીના અણુઓ વચ્ચે જુદા જુદા આસંજક બળો હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે,પાણી કરતા પારો (mercury) નું પૃષ્ઠતાણ વધારે હોય છે.
$2$. તાપમાન: સામાન્ય રીતે તાપમાન વધતા પ્રવાહીનું પૃષ્ઠતાણ ઘટે છે. આનું કારણ એ છે કે તાપમાન વધવાથી અણુઓની ગતિઊર્જા વધે છે,જે આસંજક બળોને નબળા પાડે છે.
$3$. અશુદ્ધિઓ: અશુદ્ધિઓની હાજરી પૃષ્ઠતાણને વધારી અથવા ઘટાડી શકે છે. વધુ દ્રાવ્ય પદાર્થો (જેમ કે મીઠું) પૃષ્ઠતાણ વધારે છે,જ્યારે અલ્પ દ્રાવ્ય પદાર્થો (જેમ કે સાબુ અથવા ડિટર્જન્ટ) તેને ઘટાડે છે.

Explore More

Similar Questions

$8.5\, cm$ આંતરિક વ્યાસ અને $8.7\, cm$ બાહ્ય વ્યાસ ધરાવતી પ્લેટિનમ ટ્યુબમાંથી એક રીંગ કાપવામાં આવે છે. તેને ત્રાજવાના પલ્લા પર આડી રીતે એવી રીતે લટકાવવામાં આવે છે કે તે કાચના પાત્રમાં રહેલા પાણીના સંપર્કમાં આવે. જો તેને પાણીમાંથી બહાર ખેંચવા માટે વધારાના $3.97\, g$ વજનની જરૂર પડતી હોય,તો પાણીનું પૃષ્ઠતાણ ......... $dyne\, cm^{-1}$ છે.

એક ધાતુની શીટ જેની બાજુ $4 \ m$ છે અને તેની જાડાઈ નગણ્ય છે,તેને એક ત્રાજવા સાથે જોડીને પ્રવાહીના પાત્રમાં દાખલ કરવામાં આવે છે. જે ત્રાજવા સાથે ધાતુની શીટ જોડાયેલી છે તેનું રીડિંગ $0.50 \ N$ છે અને સંપર્ક કોણ $0^{\circ}$ જોવા મળે છે. ત્યારબાદ ધાતુની શીટ પર થોડું તેલ લગાવવામાં આવે છે. હવે સંપર્ક કોણ $180^{\circ}$ થઈ જાય છે અને ત્રાજવાનું રીડિંગ $0.49 \ N$ થાય છે. પ્રવાહીનું પૃષ્ઠતાણ કેટલું હશે?

પાણીના કયા ગુણધર્મને કારણે કપૂરના નાના કણો પાણીની સપાટી પર નાચે છે?

સાબુના દ્રાવણનો ઉપયોગ ગંદા કપડાં સાફ કરવા માટે થાય છે કારણ કે

સાબુના ફિલ્મનું કદ $10 \, cm \times 6 \, cm$ થી વધારીને $10 \, cm \times 11 \, cm$ કરવા માટે કરવામાં આવેલ કાર્ય $3 \times 10^{-4} \, J$ છે. ફિલ્મનું પૃષ્ઠતાણ કેટલું હશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo