કેપેસિટરને $AC$ વોલ્ટેજ લાગુ પાડવામાં આવે ત્યારે પ્રવાહનું સૂત્ર મેળવો અને $V$ તથા $I$ ના $\omega t$ વિરુદ્ધના આલેખ દોરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $AC$ પરિપથમાં જોડેલ શુદ્ધ કેપેસિટર આકૃતિમાં દર્શાવેલ છે. કેપેસિટરને $AC$ વોલ્ટેજ ઉદગમ $V = V_{m} \sin \omega t$ સાથે જોડવામાં આવે છે.
જ્યારે કેપેસિટરને $DC$ પરિપથમાં વોલ્ટેજ ઉદગમ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે પ્રવાહ માત્ર કેપેસિટરને ચાર્જ કરવા માટે જરૂરી ટૂંકા સમય માટે જ વહે છે.
જેમ જેમ કેપેસિટરની પ્લેટો પર વિદ્યુતભાર જમા થાય છે,તેમ તેમની વચ્ચેનો વોલ્ટેજ વધે છે,જે પ્રવાહનો વિરોધ કરે છે.
જ્યારે કેપેસિટર સંપૂર્ણ ચાર્જ થઈ જાય છે,ત્યારે પરિપથમાં પ્રવાહ શૂન્ય થઈ જાય છે.
જ્યારે કેપેસિટરને $AC$ ઉદગમ સાથે જોડવામાં આવે છે,ત્યારે તે પ્રવાહને મર્યાદિત અથવા નિયંત્રિત કરે છે પરંતુ વિદ્યુતભારના વહનને સંપૂર્ણપણે અટકાવતું નથી.
જેમ પ્રવાહ દરેક અર્ધ ચક્રમાં ઉલટાય છે તેમ કેપેસિટર વારાફરતી ચાર્જ અને ડિસ્ચાર્જ થાય છે.
ધારો કે કોઈપણ સમયે $t$ પર કેપેસિટર પરનો વિદ્યુતભાર $q$ છે. કેપેસિટર પરનો તાત્ક્ષણિક વોલ્ટેજ $V = \frac{q}{C}$ છે,જ્યાં $C$ એ કેપેસિટન્સ છે.
કિર્ચોફના લૂપના નિયમ પરથી:
$V_{m} \sin \omega t - \frac{q}{C} = 0$
$\therefore V_{m} \sin \omega t = \frac{q}{C}$
$\therefore q = C V_{m} \sin \omega t$
હવે,પ્રવાહ $I = \frac{dq}{dt}$:
$I = \frac{d}{dt} [C V_{m} \sin \omega t]$
$I = C V_{m} \omega \cos \omega t$
$I = \frac{V_{m}}{1 / \omega C} \cos \omega t$
$\cos \omega t = \sin \left(\omega t + \frac{\pi}{2}\right)$ નો ઉપયોગ કરીને અને $I_{m} = \frac{V_{m}}{1 / \omega C} = \omega C V_{m}$ વ્યાખ્યાયિત કરતા:
$I = I_{m} \sin \left(\omega t + \frac{\pi}{2}\right)$
આ દર્શાવે છે કે પ્રવાહ વોલ્ટેજ કરતા $\frac{\pi}{2}$ જેટલા ફેઝ એંગલથી આગળ છે.

Explore More

Similar Questions

આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ $C$ કેપેસીટન્સ પર અલગ-અલગ આવૃત્તિઓ પર અચળ વોલ્ટેજ લાગુ કરવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કયો આલેખ આવૃત્તિ સાથે પ્રવાહના ફેરફારને યોગ્ય રીતે દર્શાવે છે?

$100 \Omega$ અવરોધ ધરાવતો એક અવરોધક $AC$ સ્ત્રોત $\varepsilon = 10 \sin (250 \pi t)$ સાથે જોડાયેલ છે. $t = 0$ થી $t = 1 \text{ ms}$ દરમિયાન ઉષ્મા સ્વરૂપે વ્યય થતી ઉર્જા આશરે કેટલી હશે?

એક અલ્ટરનેટિંગ વોલ્ટેજ $v = 200 \sqrt{2} \sin(100 t)$ ને $1 \mu F$ ના કેપેસિટર સાથે $A.C.$ એમીટર દ્વારા જોડવામાં આવે છે. એમીટરનું રીડિંગ કેટલું હશે ($\text{ mA}$ માં)?

$50 \mu F$ નો કેપેસિટર $V = 220 \sin 50 t$ પાવર સ્ત્રોત સાથે જોડાયેલ છે ($V$ વોલ્ટમાં અને $t$ સેકન્ડમાં છે). rms પ્રવાહનું મૂલ્ય (એમ્પીયરમાં) કેટલું હશે?

એક કોઈલનો ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ $R$ છે. જો કોઈલનું ઇન્ડક્ટન્સ બમણું કરવામાં આવે અને $A.C.$ સપ્લાયની આવૃત્તિ પણ બમણી કરવામાં આવે,તો નવો ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ કેટલો થશે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo