સંબંધિત વ્યતિકરણ (constructive interference) અને વિનાશક વ્યતિકરણ (destructive interference) માટેની શરતો મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) સંબંધિત વ્યતિકરણ:
જ્યારે બે તરંગો એક બિંદુ પર સંપાત થાય છે,ત્યારે જો તેઓ સમાન કળામાં હોય તો સંબંધિત વ્યતિકરણ રચાય છે. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે તરંગો વચ્ચેનો પથ તફાવત એ તરંગલંબાઈ $\lambda$ નો પૂર્ણાંક ગુણક હોય.
પથ તફાવત $\Delta x = n\lambda$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
કારણ કે $\lambda$ જેટલો પથ તફાવત $2\pi$ જેટલા કળા તફાવતને અનુરૂપ છે,તેથી કળા તફાવત $\phi$ ના સંદર્ભમાં સંબંધિત વ્યતિકરણની શરત છે:
$\phi = 2n\pi$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
આ બિંદુઓ પર,પરિણામી કંપવિસ્તાર મહત્તમ $(2a)$ હોય છે અને તીવ્રતા $I_{max} = (a + a)^2 = 4I_0$ હોય છે.
વિનાશક વ્યતિકરણ:
વિનાશક વ્યતિકરણ ત્યારે થાય છે જ્યારે બે તરંગો $\pi$ (અથવા $\pi$ ના એકી ગુણક) જેટલા કળા તફાવતથી વિરુદ્ધ કળામાં હોય. આ ત્યારે થાય છે જ્યારે પથ તફાવત એ તરંગલંબાઈના અડધા ભાગ $(\lambda/2)$ નો એકી ગુણક હોય.
પથ તફાવત $\Delta x = (2n + 1)\frac{\lambda}{2}$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
કળા તફાવત $\phi$ ના સંદર્ભમાં વિનાશક વ્યતિકરણની શરત છે:
$\phi = (2n + 1)\pi$,જ્યાં $n = 0, 1, 2, 3, \dots$
આ બિંદુઓ પર,પરિણામી કંપવિસ્તાર ન્યૂનતમ $(a - a = 0)$ હોય છે અને તીવ્રતા $I_{min} = 0$ હોય છે.

Explore More

Similar Questions

બે સુસંબદ્ધ પ્રકાશના ઉદગમો દ્વારા ઉત્પન્ન થતી વ્યતિકરણ ભાતમાં મહત્તમ અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર $9: 1$ છે. વપરાયેલા પ્રકાશના ઉદગમોની તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે ($: 1$ માં)?

$I$ અને $4I$ તીવ્રતા ધરાવતા પ્રકાશના બે કિરણો વ્યતિકરણ પામીને પડદા પર શલાકા ભાત રચે છે. બિંદુ $A$ આગળ કળા તફાવત $\pi / 2$ અને બિંદુ $B$ આગળ $\pi$ છે. તો $A$ અને $B$ આગળ પરિણામી તીવ્રતાનો તફાવત કેટલો થાય ($I$ માં)?

યંગના ડબલ-સ્લિટ પ્રયોગમાં,પ્રકાશિત અને અપ્રકાશિત શલાકાઓની તીવ્રતાઓનો ગુણોત્તર $9$ છે. સ્ત્રોતોની તીવ્રતાઓનો ગુણોત્તર કેટલો છે?

Difficult
View Solution

યંગના ડબલ સ્લિટ પ્રયોગમાં,પ્રથમ સ્લિટમાંથી આવતા પ્રકાશની તીવ્રતા બીજી સ્લિટની તીવ્રતા કરતાં બમણી છે. અવલોકિત વ્યતિકરણ ભાતમાં મહત્તમ તીવ્રતા અને ન્યૂનતમ તીવ્રતાનો ગુણોત્તર કેટલો હશે?

બે સ્લિટ ધરાવતી વ્યતિકરણની ગોઠવણી (આકૃતિ જુઓ) ધ્યાનમાં લો,જેમાં પડદાનું સ્લિટથી અંતર એ બંને સ્લિટ વચ્ચેના અંતર કરતા અડધું છે. $D$ નું મૂલ્ય $\lambda$ ના સ્વરૂપમાં મેળવો જેથી પડદા પરનું પ્રથમ ન્યૂનતમ (minima) કેન્દ્ર $O$ થી $D$ અંતરે મળે.

Difficult
View Solution

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo