પૃથ્વીની આસપાસ ભ્રમણ કરતા ઉપગ્રહના કક્ષીય આવર્તકાળ માટેનું સમીકરણ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) ઉપગ્રહનો આવર્તકાળ $(T)$ એટલે કે ઉપગ્રહને પૃથ્વીની આસપાસ એક સંપૂર્ણ ભ્રમણ પૂર્ણ કરવા માટે લાગતો સમય.
પૃથ્વીની સપાટીથી $h$ ઊંચાઈએ રહેલા ઉપગ્રહનો કક્ષીય વેગ:
$v_{0} = \sqrt{\frac{GM_{E}}{R_{E}+h}}$ ... $(1)$
કક્ષીય વેગને કક્ષાના પરિઘ અને આવર્તકાળના ગુણોત્તર તરીકે પણ વ્યાખ્યાયિત કરી શકાય છે:
$v_{0} = \frac{2\pi(R_{E}+h)}{T}$ ... $(2)$
સમીકરણ $(1)$ અને $(2)$ ને સરખાવતા:
$\sqrt{\frac{GM_{E}}{R_{E}+h}} = \frac{2\pi(R_{E}+h)}{T}$
$T$ ને સૂત્રનો કર્તા બનાવતા:
$T = \frac{2\pi(R_{E}+h)}{\sqrt{\frac{GM_{E}}{R_{E}+h}}}$
$T = 2\pi \sqrt{\frac{(R_{E}+h)^{3}}{GM_{E}}}$ ... $(3)$
બંને બાજુ વર્ગ કરતા:
$T^{2} = \frac{4\pi^{2}}{GM_{E}}(R_{E}+h)^{3}$ ... $(4)$
સંબંધ $g = \frac{GM_{E}}{(R_{E}+h)^{2}}$ નો ઉપયોગ કરીને,આવર્તકાળને $h$ ઊંચાઈએ ગુરુત્વપ્રવેગ $g$ ના સ્વરૂપમાં દર્શાવી શકાય:
$T = 2\pi \sqrt{\frac{R_{E}+h}{g}}$ ... $(5)$
સમીકરણ $(4)$ પરથી,જો $r = R_{E}+h$ લઈએ,તો $T^{2} = Kr^{3}$ મળે,જ્યાં $K = \frac{4\pi^{2}}{GM_{E}}$. આ કેપ્લરનો ગ્રહીય ગતિનો ત્રીજો નિયમ સાબિત કરે છે,$T^{2} \propto r^{3}$.

Explore More

Similar Questions

$120 \, km$ ની ઊંચાઈએ પૃથ્વીની આસપાસ ફરતા અવકાશયાનમાંથી એક દડો નીચે ફેંકવામાં આવે છે. દડાનું શું થશે?

સૂર્યથી બે ગ્રહો $A$ અને $B$ ના અંતર અનુક્રમે $r_A$ અને $r_B$ છે. આપેલ છે કે $r_B = 100 r_A$. જો ગ્રહ $A$ ની કક્ષીય ઝડપ $v$ હોય,તો ગ્રહ $B$ ની કક્ષીય ઝડપ કેટલી હશે?

ઉપગ્રહને નિષ્ક્રમણ વેગ શા માટે હોતો નથી?

કઈ ઊંચાઈએ ઉપગ્રહ ભૂસ્થિર કક્ષામાં રહી શકે? ભૂસ્થિર રહેવા માટે પૃથ્વીની સપાટીથી તેની ઊંચાઈનું સમીકરણ મેળવો.

Difficult
View Solution

સમાન દળ ધરાવતા બે ઉપગ્રહો $A$ અને $B$ એક ગ્રહની આસપાસ અનુક્રમે $3R$ અને $5R$ ની ઊંચાઈએ ભ્રમણ કરે છે. સાચું વિધાન પસંદ કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo