નાઈટ્રોજન (પરમાણુ ક્રમાંક $7$) અને ફોસ્ફરસ (પરમાણુ ક્રમાંક $15$) આવર્ત કોષ્ટકના સમૂહ $15$ ના તત્વો છે. આ બે તત્વોની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના લખો. આમાંથી કયું તત્વ વધુ વિદ્યુતઋણ હશે? શા માટે?

(A) નાઈટ્રોજન $(N)$ અને ફોસ્ફરસ $(P)$ ની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના નીચે મુજબ છે:

તત્વ	ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $(K, L, M)$
નાઈટ્રોજન $(Z=7)$	$2, 5$
ફોસ્ફરસ $(Z=15)$	$2, 8, 5$

નાઈટ્રોજન એ ફોસ્ફરસ કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે.
કારણ:
$1$. વિદ્યુતઋણતા એટલે પરમાણુની ભાગીદારીના ઇલેક્ટ્રોન યુગ્મને પોતાની તરફ આકર્ષવાની ક્ષમતા.
$2$. આવર્ત કોષ્ટકમાં સમૂહમાં ઉપરથી નીચે તરફ જતાં,ઇલેક્ટ્રોન કક્ષાની સંખ્યામાં વધારો થાય છે.
$3$. નાઈટ્રોજનમાં સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન $L$ કક્ષામાં (કેન્દ્રની નજીક) હોય છે,જ્યારે ફોસ્ફરસમાં તે $M$ કક્ષામાં (કેન્દ્રથી દૂર) હોય છે.
$4$. કેન્દ્રથી અંતર વધવાને કારણે અને શીલ્ડિંગ અસર વધવાને કારણે,સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન પર લાગતું અસરકારક કેન્દ્રીય વીજભાર ઘટે છે.
$5$. પરિણામે,ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષવાની ક્ષમતા ઘટે છે,તેથી નાઈટ્રોજન ફોસ્ફરસ કરતા વધુ વિદ્યુતઋણ છે.