બે કોષીય અંગિકાઓના નામ આપો જે બેવડી પટલમય હોય છે. આ બે અંગિકાઓની લાક્ષણિકતાઓ શું છે? તેમના કાર્યો જણાવો અને બંનેની નામનિર્દેશિત આકૃતિઓ દોરો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) કણાભસૂત્ર અને હરિતકણ એ બે અંગિકાઓ છે જે બેવડી પટલમય હોય છે.
કણાભસૂત્રની લાક્ષણિકતાઓ:
કણાભસૂત્ર બેવડી પટલમય રચનાઓ છે. પટલ અંદરના અને બહારના પટલમાં વિભાજિત હોય છે,જે બે જલીય કક્ષાઓ બનાવે છે: બાહ્ય અને આંતરિક કક્ષા. બાહ્ય પટલ ખૂબ જ છિદ્રાળુ હોય છે,જ્યારે આંતરિક પટલ ઊંડા ગડીઓ ધરાવે છે જેને ક્રિસ્ટી કહેવાય છે. ક્રિસ્ટી $ATP$ ઉત્પન્ન કરતી રાસાયણિક પ્રતિક્રિયાઓ માટે સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે. કણાભસૂત્ર પોતાનું $DNA$ અને રીબોઝોમ્સ ધરાવે છે,જે તેમને પોતાના પ્રોટીન બનાવવાની ક્ષમતા આપે છે,તેથી તેમને અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ માનવામાં આવે છે.
હરિતકણની લાક્ષણિકતાઓ:
હરિતકણ બેવડી પટલમય રચનાઓ છે જે બે અલગ પ્રદેશોમાં વિભાજિત છે:
$(i)$ ગ્રેના: થાઇલેકોઇડ્સ તરીકે ઓળખાતી ચપટી,તકતી જેવી પટલમય કોથળીઓના થપ્પા,જેમાં ક્લોરોફિલ હોય છે. નજીકના ગ્રેના સ્ટ્રોમા લેમેલા તરીકે ઓળખાતી પટલમય નલિકાઓ દ્વારા જોડાયેલા હોય છે.
$(ii)$ સ્ટ્રોમા: એક સમાંગ પ્રવાહી જેમાં ગ્રેના ખૂંપેલા હોય છે. તેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટેના ઉત્સેચકો તેમજ પોતાનું $DNA$ અને રીબોઝોમ્સ હોય છે.
કણાભસૂત્રના કાર્યો:
$(i)$ તે જારક કોષીય શ્વસન માટેના સ્થાન છે.
$(ii)$ તે કોષની તમામ મહત્વપૂર્ણ પ્રવૃત્તિઓ માટે $ATP$ સ્વરૂપે ઉર્જા પૂરી પાડે છે.
$(iii)$ પોતાના $DNA$ અને રીબોઝોમ્સની હાજરીને કારણે તે અર્ધ-સ્વાયત્ત અંગિકાઓ તરીકે કાર્ય કરે છે.
$(iv)$ તેમાં ફેટી એસિડ અને એમિનો એસિડ જેવા વિવિધ રસાયણોના સંશ્લેષણ માટે જરૂરી ઉત્સેચકો હોય છે.
હરિતકણના કાર્યો:
$(i)$ તે સૌર ઉર્જાને પકડે છે અને પ્રકાશસંશ્લેષણ દ્વારા વનસ્પતિ માટે ખોરાક બનાવવા માટે તેનો ઉપયોગ કરે છે.
$(ii)$ તેમાં કાર્બોહાઇડ્રેટ અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જરૂરી ઉત્સેચકો હોય છે.

Explore More

Similar Questions

કૉલમ-$I$ ના વૈજ્ઞાનિકોને કૉલમ-$II$ માં તેમના પ્રદાન સાથે જોડો:
કૉલમ-$I$કૉલમ-$II$
$1.$ રોબર્ટ બ્રાઉન$p.$ કોષવાદનું અંતિમ સ્વરૂપ
$2.$ વિર્શોવ$q.$ બેક્ટેરિયલ અભિરંજન પદ્ધતિ
$3.$ ગ્રામ$r.$ એકમ પટલ સંકલ્પના
$4.$ રૉબર્ટસન$s.$ કોષકેન્દ્રની શોધ

નીચેનામાંથી કઈ જોડીમાં એકમ પટલ (unit membrane) નો અભાવ હોય છે?

કોષની રચના અને ઘટકો વિશે સાચો વિકલ્પ પસંદ કરો:

નીચેનામાંથી કયું/કયા વિધાન/વિધાનો સાચું/સાચા છે?
$(i)$ અંતઃપટલમય તંત્રમાં કોષરસસ્તર,$ER$,ગોલ્ગી પ્રસાધન,લાયસોઝોમ્સ અને રસધાનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
$(ii)$ $ER$ પદાર્થોના વહન,પ્રોટીન,લિપોપ્રોટીન અને ગ્લાયકોજનના સંશ્લેષણમાં મદદ કરે છે.
$(iii)$ રિબોઝોમ્સ પ્રોટીન સંશ્લેષણમાં સંકળાયેલા છે.
$(iv)$ કણાભસૂત્ર ઓક્સિડેટિવ ફોસ્ફોરાયલેશન અને $ATP$ ના નિર્માણમાં મદદ કરે છે.

ખોટું વિધાન પસંદ કરો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo