સીમિત પ્રક્રિયક એ પ્રક્રિયક છે જે રાસાયણિક પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણપણે વપરાઈ જાય છે,જેનાથી બનતી નીપજનું પ્રમાણ મર્યાદિત થાય છે.
$(i)$ $A$ નો $1$ પરમાણુ $B_2$ ના $1$ અણુ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે. $200$ અણુ $B_2$ હોવાથી,તે $A$ ના $200$ પરમાણુઓનો વપરાશ કરશે. $A$ ના $100$ પરમાણુ બાકી રહેશે. તેથી,$B_2$ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
$(ii)$ $1 \ mol \ A$ એ $1 \ mol \ B_2$ સાથે પ્રક્રિયા કરે છે. $2 \ mol \ A$ એ $2 \ mol \ B_2$ નો વપરાશ કરશે. $1 \ mol \ B_2$ બાકી રહેશે. તેથી,$A$ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
$(iii)$ $100$ પરમાણુ $A$ એ $100$ અણુ $B_2$ સાથે $1:1$ ના ગુણોત્તરમાં પ્રક્રિયા કરે છે. કોઈ પ્રક્રિયક બાકી રહેતો નથી. અહીં કોઈ સીમિત પ્રક્રિયક નથી.
$(iv)$ $5 \ mol \ A$ અને $2.5 \ mol \ B_2$ હાજર છે. $2.5 \ mol \ B_2$ એ $2.5 \ mol \ A$ નો વપરાશ કરશે. $2.5 \ mol \ A$ બાકી રહેશે. તેથી,$B_2$ સીમિત પ્રક્રિયક છે.
$(v)$ $2.5 \ mol \ A$ અને $5 \ mol \ B_2$ હાજર છે. $2.5 \ mol \ A$ એ $2.5 \ mol \ B_2$ નો વપરાશ કરશે. $2.5 \ mol \ B_2$ બાકી રહેશે. તેથી,$A$ સીમિત પ્રક્રિયક છે.