લોલકના ગોળાને એક બાજુ ખેંચીને તેને દોલન કરવા દેવામાં આવે ત્યારે થતા ઉર્જાના ફેરફારોની ચર્ચા કરીને ઉર્જા સંરક્ષણનો નિયમ સમજાવો. ગોળો અંતે સ્થિર કેમ થઈ જાય છે? તેની ઉર્જાનું અંતે શું થાય છે? શું આ ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું ઉલ્લંઘન છે?

(N/A) જ્યારે લોલકના ગોળાને એક બાજુ (બિંદુ $B$ અથવા $C$) સ્થાનાંતરિત કરીને મુક્ત કરવામાં આવે છે,ત્યારે તે તેની મધ્યમાન સ્થિતિ $(A)$ ની આસપાસ દોલન કરે છે.
અંતિમ સ્થિતિઓ ($B$ અને $C$) પર,ગોળો તેની મહત્તમ ઊંચાઈ પર હોય છે,તેથી તેની સ્થિતિ ઉર્જા $(P.E.)$ મહત્તમ હોય છે અને ગતિ ઉર્જા $(K.E.)$ શૂન્ય હોય છે. જેમ તે મધ્યમાન સ્થિતિ $(A)$ તરફ ગતિ કરે છે,તેમ $P.E.$ ઘટે છે અને $K.E.$ વધે છે. મધ્યમાન સ્થિતિ $(A)$ પર,ગોળો તેના સૌથી નીચલા બિંદુ પર હોય છે,તેથી $P.E.$ શૂન્ય હોય છે અને $K.E.$ મહત્તમ હોય છે. સમગ્ર ગતિ દરમિયાન,કુલ યાંત્રિક ઉર્જા $(P.E. + K.E.)$ અચળ રહે છે,જે ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું નિદર્શન કરે છે.
ગોળો અંતે હવાના અવરોધને કારણે સ્થિર થઈ જાય છે,જે તેની ગતિનો વિરોધ કરે છે અને તેની વિરુદ્ધ કાર્ય કરે છે.
તેની ઉર્જા અંતે હવાના અણુઓ સાથેના ઘર્ષણને કારણે આસપાસના વાતાવરણમાં ઉષ્મા ઉર્જા તરીકે વિખેરાઈ જાય છે.
ના,આ ઉર્જા સંરક્ષણના નિયમનું ઉલ્લંઘન નથી. ઉર્જાનો નાશ થતો નથી; તે માત્ર આસપાસના વાતાવરણમાં અન્ય સ્વરૂપોમાં (ઉષ્મા અને ધ્વનિ) રૂપાંતરિત થાય છે,જેનાથી તંત્ર અને તેની આસપાસની કુલ ઉર્જા અચળ રહે છે.