હાયપોથેલેમસ એ સુપર માસ્ટર અંતઃસ્ત્રાવી ગ્રંથિ છે. સમજાવો.

(N/A) હાયપોથેલેમસ એ અગ્ર મગજના ડાયેન્સફાલોનનો તલસ્થ ભાગ છે.
તે શરીરના મુખ્ય કાર્યોનું નિયમન કરે છે.
તેમાં ચેતાસ્ત્રાવી કોષોના અનેક સમૂહો આવેલા હોય છે જેને ન્યુક્લીઆઈ કહે છે,જે અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે.
હાયપોથેલેમસ અગ્ર પિટ્યુટરી ગ્રંથિ સાથે હાયપોફિઝિયલ પોર્ટલ શિરા દ્વારા અને પશ્ચ પિટ્યુટરી ગ્રંથિ સાથે ચેતાકોષોના અક્ષતંતુઓ દ્વારા જોડાયેલું હોય છે.
હાયપોથેલેમસ બે પ્રકારના અંતઃસ્ત્રાવો ઉત્પન્ન કરે છે: $(i)$ રિલીઝિંગ હોર્મોન્સ $(RH)$ જે પિટ્યુટરી અંતઃસ્ત્રાવોના સ્ત્રાવને ઉત્તેજિત કરે છે,અને $(ii)$ ઇન્હિબિટિંગ હોર્મોન્સ જે પિટ્યુટરી અંતઃસ્ત્રાવોના સ્ત્રાવને અવરોધે છે.
ઉદાહરણ તરીકે,હાયપોથેલેમિક અંતઃસ્ત્રાવ જેને ગોનાડોટ્રોપિન રિલીઝિંગ હોર્મોન $(GnRH)$ કહેવાય છે,તે પિટ્યુટરીમાં ગોનાડોટ્રોપિનના સંશ્લેષણ અને મુક્તિને ઉત્તેજિત કરે છે.
હાયપોથેલેમસમાંથી મુક્ત થતું સોમેટોસ્ટેટિન પિટ્યુટરીમાંથી વૃદ્ધિ અંતઃસ્ત્રાવના મુક્તિને અવરોધે છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો હાયપોથેલેમિક ચેતાકોષોમાં ઉત્પન્ન થાય છે,અક્ષતંતુઓમાંથી પસાર થાય છે અને તેમના ચેતા અંતિમ ભાગોમાંથી મુક્ત થાય છે.
આ અંતઃસ્ત્રાવો પોર્ટલ રુધિરાભિસરણ તંત્ર દ્વારા પિટ્યુટરી ગ્રંથિ સુધી પહોંચે છે અને અગ્ર પિટ્યુટરીના કાર્યોનું નિયમન કરે છે.
પશ્ચ પિટ્યુટરી હાયપોથેલેમસના સીધા ચેતાકીય નિયમન હેઠળ હોય છે.