તમે પ્રાયોગિક રીતે કેવી રીતે દર્શાવી શકો કે $(i)$ બે પ્રકારના વિદ્યુતભારો હોય છે અને $(ii)$ બે સમાન વિદ્યુતભારો વચ્ચે અપાકર્ષણ અને બે અસમાન વિદ્યુતભારો વચ્ચે આકર્ષણ હોય છે?

(N/A) જુદા જુદા પદાર્થો પર બે પ્રકારના વિદ્યુતભારોનું અસ્તિત્વ નીચેના પ્રયોગો દ્વારા સાબિત થાય છે:
- પ્રયોગ $1$: જ્યારે રેશમ કે ઊન સાથે ઘસેલા બે કાચના સળિયાને એકબીજાની નજીક લાવવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ એકબીજાને અપાકર્ષે છે,જે આકૃતિ $(a)$ માં દર્શાવેલ છે. તેવી જ રીતે,રૂંવાટી (fur) સાથે ઘસેલા બે પ્લાસ્ટિકના સળિયા પણ એકબીજાને અપાકર્ષે છે.
- પ્રયોગ $2$: જ્યારે રેશમ સાથે ઘસેલા કાચના સળિયાને રૂંવાટી સાથે ઘસેલા પ્લાસ્ટિકના સળિયાની નજીક લાવવામાં આવે છે,ત્યારે તેઓ એકબીજાને આકર્ષે છે,જે આકૃતિ $(c)$ માં દર્શાવેલ છે.
- પિથ બોલનો પ્રયોગ: જો પિથ બોલને વિદ્યુતભારીત કાચના સળિયા સાથે સ્પર્શ કરાવવામાં આવે,તો તે ધન વિદ્યુતભાર મેળવે છે. જો બીજા પિથ બોલને વિદ્યુતભારીત પ્લાસ્ટિકના સળિયા સાથે સ્પર્શ કરાવવામાં આવે,તો તે ઋણ વિદ્યુતભાર મેળવે છે. અવલોકન કરતા જણાય છે કે સમાન પ્રકારના સળિયા દ્વારા વિદ્યુતભારીત થયેલા બે પિથ બોલ એકબીજાને અપાકર્ષે છે (સમાન વિદ્યુતભારો),જ્યારે કાચના સળિયા દ્વારા વિદ્યુતભારીત પિથ બોલ પ્લાસ્ટિકના સળિયા દ્વારા વિદ્યુતભારીત પિથ બોલને આકર્ષે છે (અસમાન વિદ્યુતભારો).
નિષ્કર્ષ: આ પ્રયોગો પુષ્ટિ કરે છે કે માત્ર બે પ્રકારના વિદ્યુતભારો હોય છે,જેને પરંપરાગત રીતે ધન અને ઋણ નામ આપવામાં આવ્યા છે. સમાન વિદ્યુતભારો એકબીજાને અપાકર્ષે છે અને અસમાન વિદ્યુતભારો એકબીજાને આકર્ષે છે. જે ગુણધર્મ આ બે પ્રકારના વિદ્યુતભારોને અલગ પાડે છે તેને વિદ્યુતભારની ધ્રુવીયતા (polarity) કહેવામાં આવે છે.