આલ્કીનમાં કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધની રચના સમજાવો.

(N/A) આલ્કીનમાં કાર્બન-કાર્બન દ્વિબંધ એક $\sigma$-બંધ અને એક $\pi$-બંધનો બનેલો હોય છે.
$\sigma$-બંધ $sp^{2}$ સંકરિત કક્ષકોના અક્ષીય અતિવ્યાપનથી બને છે.
$\pi$-બંધ અસંકરિત $2p$ કક્ષકોના પાર્શ્વીય (sideways) અતિવ્યાપનથી બને છે.
$1$ દ્વિબંધ $= (1 \sigma + 1 \pi \text{ બંધ})$.
$\sigma$-બંધ એન્થાલ્પી $\approx 397 \ kJ \ mol^{-1}$ છે.
$\pi$-બંધ એન્થાલ્પી $\approx 284 \ kJ \ mol^{-1}$ છે.
$2$ કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે $\sigma$-બંધ: $(i)$ દ્વિબંધમાં કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે $1 \sigma$-બંધ હોય છે જે $sp^{2}$ સંકરણ ધરાવે છે. $(ii)$ $\sigma$-બંધની એન્થાલ્પી $397 \ kJ \ mol^{-1}$ છે.
$2$ કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે $\pi$-બંધ: $(i)$ બે કાર્બન પરમાણુઓ વચ્ચે $2p$ કક્ષકોના અતિવ્યાપનથી $\pi$-બંધ બને છે. $(ii)$ નિર્બળ $\pi$-બંધની એન્થાલ્પી $284 \ kJ \ mol^{-1}$ છે. $\pi$-બંધ નિર્બળ હોવાથી, આલ્કીન આલ્કેન કરતા વધુ સક્રિય હોય છે.
આલ્કીનમાં, કાર્બન-કાર્બન બંધ લંબાઈ $134 \ pm$ છે, જે $C-C$ એકલ બંધની $154 \ pm$ લંબાઈ કરતા ટૂંકી છે.