રધરફોર્ડના પરમાણુના ન્યુક્લિયર મોડેલની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) રધરફોર્ડે આલ્ફા-કણ પ્રકીર્ણનનો પ્રયોગ કર્યો અને પરમાણુનું એક મોડેલ રજૂ કર્યું જેને રધરફોર્ડનું ન્યુક્લિયર મોડેલ કહેવામાં આવે છે. આ મોડેલની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:
$(i)$ પરમાણુમાં એક કેન્દ્રીય ભાગ હોય છે જેને ન્યુક્લિયસ (કેન્દ્ર) કહેવામાં આવે છે,જે ઇલેક્ટ્રોનથી ઘેરાયેલું હોય છે.
$(ii)$ પરમાણુનું ન્યુક્લિયસ ધન વીજભારિત હોય છે.
$(iii)$ પરમાણુના કદની સરખામણીમાં ન્યુક્લિયસનું કદ ખૂબ જ નાનું હોય છે.
$(iv)$ પરમાણુનું દળ મુખ્યત્વે તેના ન્યુક્લિયસમાં કેન્દ્રિત હોય છે.
$(v)$ પરમાણુ સમગ્ર રીતે વિદ્યુતની દ્રષ્ટિએ તટસ્થ હોય છે,એટલે કે,પરમાણુના ન્યુક્લિયસમાં રહેલા પ્રોટોનની સંખ્યા અને તેની આસપાસ રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા સમાન હોય છે.
$(vi)$ ન્યુક્લિયસ ઘન અને સખત હોય છે,અને પરમાણુનો મોટાભાગનો ભાગ ખાલી હોય છે.
$(vii)$ ઇલેક્ટ્રોન આકર્ષણને કારણે ન્યુક્લિયસમાં કેમ પડી જતા નથી તે સમજાવવા માટે,રધરફોર્ડે કહ્યું કે ઇલેક્ટ્રોન સ્થિર નથી પરંતુ ચોક્કસ વર્તુળાકાર કક્ષામાં ન્યુક્લિયસની આસપાસ ફરે છે. આકર્ષણ બળ એ પરિભ્રમણને કારણે ઉદ્ભવતા કેન્દ્રત્યાગી બળ દ્વારા સંતુલિત થાય છે.
રધરફોર્ડનું ન્યુક્લિયર મોડેલ આપણા સૌરમંડળ જેવું છે,જ્યાં ન્યુક્લિયસ સૂર્ય જેવું છે અને ઇલેક્ટ્રોન ગ્રહો જેવા છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનાને દરેકના એક ઉદાહરણ સાથે સમજાવો:
$(i)$ પરમાણ્વીય ક્રમાંક
$(ii)$ દળ ક્રમાંક

ઈથાઈલ ઈથેનોએટ $(CH_3COOC_2H_5)$ ના નમૂનામાં,બે ઓક્સિજન પરમાણુઓ સમાન સંખ્યામાં ઈલેક્ટ્રોન ધરાવે છે પરંતુ ન્યુટ્રોનની સંખ્યા અલગ-અલગ છે. આ માટે નીચેનામાંથી કયું કારણ સાચું છે?

એક તત્વ $X$ નો દળ ક્રમાંક $4$ અને પરમાણુ ક્રમાંક $2$ છે. આ તત્વની સંયોજકતા કેટલી હશે?

બે તત્વો નીચે મુજબ દર્શાવેલ છે:
$_{20}^{40}A$ અને $_{18}^{40}B$
$(a)$ $A$ અને $B$ માં રહેલા ઇલેક્ટ્રોનની સંખ્યા શોધો.
$(b)$ $A$ અને $B$ માં રહેલા ન્યુક્લિઓન્સની સંખ્યા શોધો.
$(c)$ $A$ અને $B$ ને દર્શાવવા માટે વપરાતા વિશિષ્ટ 'પદ' (term) ની સમજૂતી આપો અને તેની વ્યાખ્યા આપો.

નીચેનો ડેટા ચાર તત્વો $A, B, C, D$ ના પરમાણુઓમાં ઇલેક્ટ્રોન,પ્રોટોન અને ન્યુટ્રોનનું વિતરણ દર્શાવે છે.
તત્વપ્રોટોન,ન્યુટ્રોન,ઇલેક્ટ્રોન
$A$$9, 10, 9$
$B$$16, 16, 16$
$C$$12, 12, 12$
$D$$17, 22, 17$

નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(a)$ તત્વ $B$ નું ઇલેક્ટ્રોનિક વિતરણ જણાવો.
$(b)$ તત્વ $A$ ની સંયોજકતા.
$(c)$ તત્વ $B$ નો પરમાણુ ક્રમાંક.
$(d)$ તત્વ $D$ નો પરમાણ્વીય દળ આંક.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo