કણાભસૂત્રની રચના,સ્થાન અને કાર્ય વિશે માહિતી આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) $\Rightarrow$ કણાભસૂત્રને સૂક્ષ્મદર્શક યંત્ર હેઠળ જોવા માટે વિશિષ્ટ રીતે અભિરંજિત કરવામાં આવે છે.
$\Rightarrow$ કોષ દીઠ કણાભસૂત્રની સંખ્યા કોષની દેહધાર્મિક સક્રિયતા પર આધારિત હોય છે.
$\Rightarrow$ આકાર અને કદની દ્રષ્ટિએ પણ તેમાં ઘણી વિવિધતા જોવા મળે છે.
$\Rightarrow$ સામાન્ય રીતે તે સોસેજ આકારના અથવા નળાકાર હોય છે,જેનો વ્યાસ $0.2-1.0 \mu m$ (સરેરાશ $0.5 \mu m$) અને લંબાઈ $1.0-4.1 \mu m$ હોય છે.
$\Rightarrow$ દરેક કણાભસૂત્ર બેવડી પટલમય રચના છે,જેમાં બાહ્ય પટલ અને અંતઃપટલ તેના અવકાશને સ્પષ્ટ રીતે બે જલીય કક્ષાઓમાં વિભાજિત કરે છે,એટલે કે બાહ્ય કક્ષા અને અંતઃકક્ષા.
$\Rightarrow$ અંતઃકક્ષાને આધારક (matrix) કહે છે. અંતઃપટલ આધારકની તરફ અનેક ગડીઓ બનાવે છે જેને ક્રિસ્ટી કહે છે. ક્રિસ્ટી સપાટીનું ક્ષેત્રફળ વધારે છે.
$\Rightarrow$ બંને પટલો પાસે કણાભસૂત્રના કાર્ય સાથે સંકળાયેલા તેમના પોતાના વિશિષ્ટ ઉત્સેચકો હોય છે.
$\Rightarrow$ કણાભસૂત્ર એજારક શ્વસનનું સ્થાન છે. તે $ATP$ સ્વરૂપે કોષીય ઉર્જા ઉત્પન્ન કરે છે,તેથી તેને કોષનું 'પાવર હાઉસ' કહેવામાં આવે છે.
$\Rightarrow$ આધારકમાં એક વલયાકાર $DNA$ અણુ,થોડા $RNA$ અણુઓ,રીબોઝોમ્સ $(70S)$ અને પ્રોટીન સંશ્લેષણ માટે જરૂરી ઘટકો આવેલા હોય છે.
$\Rightarrow$ કણાભસૂત્ર ભાજન દ્વારા વિભાજન પામે છે.

Explore More

Similar Questions

નીચેનામાંથી કઈ જોડી સાચી છે?

આપેલ કણાભસૂત્રની આકૃતિમાંથી $X, Y$ અને $Z$ ભાગોને ઓળખો:

નીચેનામાંથી કઈ કોષીય અંગિકા કાર્બોદિતોમાંથી ઊર્જા મેળવીને $ATP$ બનાવવા માટે જવાબદાર છે?

કણાભસૂત્ર (Mitochondria) અને હરિતકણ (Chloroplast) પાસે તેમનું પોતાનું $DNA$ (જનીનિક દ્રવ્ય) હોય છે. સમભાજન (Mitosis) જેવી કોષકેન્દ્ર વિભાજનની પ્રક્રિયા દરમિયાન તેમના ભાવિ વિશે શું જાણીતું છે?

નીચેની રચનાઓનું સ્થાન અને કાર્ય જણાવો:
$(1)$ ક્રિસ્ટી (Cristae)
$(2)$ ATPase

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo