ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ (વિદ્યુતચુંબક) વિશે માહિતી આપો.

(N/A) ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ એ એક પ્રકારનું ચુંબક છે જેમાં ચુંબકીય ક્ષેત્ર વિદ્યુત પ્રવાહ દ્વારા ઉત્પન્ન થાય છે. તે ફક્ત ત્યારે જ ચુંબકીય ગુણધર્મો દર્શાવે છે જ્યારે ફેરોમેગ્નેટિક કોરની આસપાસ વીંટળાયેલા કોઈલમાંથી વિદ્યુત પ્રવાહ પસાર થાય છે.
ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટનો કોર સામાન્ય રીતે ફેરોમેગ્નેટિક પદાર્થોનો બનેલો હોય છે.
આ પદાર્થોમાં ઉચ્ચ ચુંબકીય પરમિયેબિલિટી (permeability) અને ઓછી રિટેન્ટિવિટી (retentivity) હોવી જોઈએ. તેથી,નરમ લોખંડ (soft iron) ઇલેક્ટ્રોમેગ્નેટ માટે આદર્શ પદાર્થ છે.
જ્યારે સોલેનોઇડની અંદર નરમ લોખંડનો સળિયો મૂકવામાં આવે છે અને તેમાંથી વિદ્યુત પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે છે,ત્યારે સોલેનોઇડનું ચુંબકીય ક્ષેત્ર હજારો ગણું વધી જાય છે.
જ્યારે સોલેનોઇડમાં પ્રવાહ બંધ કરવામાં આવે છે,ત્યારે ચુંબકત્વ તરત જ દૂર થઈ જાય છે કારણ કે નરમ લોખંડના કોરમાં રિટેન્ટિવિટી ઓછી હોય છે.
ટ્રાન્સફોર્મર કોર અને ટેલિફોન ડાયાફ્રામ જેવી એપ્લિકેશન્સમાં,પદાર્થ વારંવાર $AC$ ચુંબકીયકરણના ચક્રમાંથી પસાર થાય છે. આવી એપ્લિકેશન્સ માટે,પદાર્થનો હિસ્ટરેસિસ વક્ર સાંકડો હોવો જોઈએ જેથી ઉર્જાનો વ્યય અને ગરમી ઓછી થાય.
વધુમાં,એડી કરંટ (eddy current) ને કારણે થતા ઉર્જાના નુકસાનને ઘટાડવા માટે પદાર્થમાં ઉચ્ચ વિદ્યુત અવરોધકતા (resistivity) હોવી જોઈએ.