$Bt$ કપાસ વિશે માહિતી આપો.

(N/A) Bacillus thuringiensis (બેસિલસ થુરિન્જીએન્સિસ) ની કેટલીક જાતો એવા પ્રોટીન ઉત્પન્ન કરે છે જે અમુક ચોક્કસ કીટકોને મારી નાખે છે,જેમ કે લેપિડોપ્ટેરન્સ (તમાકુની ઇયળ,આર્મીવોર્મ),કોલિયોપ્ટેરન્સ (ભૃંગ) અને ડિપ્ટેરન્સ (માખીઓ,મચ્છરો).
$B$. thuringiensis તેમના વિકાસના ચોક્કસ તબક્કા દરમિયાન પ્રોટીન સ્ફટિકો બનાવે છે. આ સ્ફટિકોમાં ઝેરી કીટનાશક પ્રોટીન હોય છે.
$Bt$ ટોક્સિન પ્રોટીન નિષ્ક્રિય પ્રોટોક્સિન તરીકે અસ્તિત્વ ધરાવે છે,પરંતુ એકવાર કીટક આ નિષ્ક્રિય ટોક્સિનનું સેવન કરે,પછી તે આંતરડાના આલ્કલાઇન $pH$ ને કારણે સક્રિય ટોક્સિન સ્વરૂપમાં રૂપાંતરિત થાય છે,જે સ્ફટિકોને ઓગાળી દે છે. સક્રિય થયેલ ટોક્સિન મધ્ય-આંતરડાના અધિચ્છદીય કોષોની સપાટી સાથે જોડાય છે અને છિદ્રો બનાવે છે,જેના કારણે કોષો ફૂલે છે અને તૂટી જાય છે,જે અંતે કીટકના મૃત્યુનું કારણ બને છે.
Bacillus thuringiensis માંથી ચોક્કસ $Bt$ ટોક્સિન જનીનો અલગ કરવામાં આવ્યા હતા અને કપાસ જેવા અનેક પાક છોડમાં દાખલ કરવામાં આવ્યા હતા.
જનીનોની પસંદગી પાક અને લક્ષિત જીવાત પર આધાર રાખે છે,કારણ કે મોટાભાગના $Bt$ ટોક્સિન કીટકોના ચોક્કસ જૂથ માટે વિશિષ્ટ હોય છે.
આ ટોક્સિન $cry$ નામના જનીન દ્વારા કોડ કરવામાં આવે છે. આવા ઘણા જનીનો છે.
ઉદાહરણ તરીકે,$cryIAc$ અને $cryIIAb$ જનીનો દ્વારા એન્કોડ કરાયેલ પ્રોટીન કપાસના બોલવર્મ્સને નિયંત્રિત કરે છે અને $cryIAc$ મકાઈના બોરરને નિયંત્રિત કરે છે.