મુક્ત પતન (Free-fall): મુક્ત પતન હેઠળ પદાર્થની ગતિની ચર્ચા કરો. હવાનો અવરોધ અવગણો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીની સપાટીની નજીક મુક્ત કરવામાં આવેલ પદાર્થ ગુરુત્વાકર્ષણ બળની અસર હેઠળ નીચેની તરફ પ્રવેગિત થાય છે. ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે ઉદ્ભવતા પ્રવેગનું મૂલ્ય $g$ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. જો હવાનો અવરોધ અવગણવામાં આવે,તો પદાર્થ મુક્ત પતનમાં છે તેમ કહેવાય છે. જો પદાર્થ જે ઊંચાઈએથી પડે છે તે પૃથ્વીની ત્રિજ્યાની સરખામણીમાં નાની હોય,તો $g$ ને અચળ ગણી શકાય,જે $9.8 \ m \ s^{-2}$ જેટલું હોય છે. આમ,મુક્ત પતન એ સમાન પ્રવેગી ગતિનું ઉદાહરણ છે.
આપણે ધારીએ છીએ કે ગતિ $y$-દિશામાં છે,વધુ ચોક્કસ રીતે $-y$-દિશામાં છે કારણ કે આપણે ઉપરની દિશાને ધન તરીકે પસંદ કરીએ છીએ. ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ હંમેશા નીચેની તરફ હોવાથી,તે ઋણ દિશામાં છે અને આપણી પાસે $a = -g = -9.8 \ m \ s^{-2}$ છે.
પદાર્થને $y = 0$ પર સ્થિર સ્થિતિમાંથી મુક્ત કરવામાં આવે છે. તેથી,$v_0 = 0$ અને ગતિના સમીકરણો નીચે મુજબ બને છે:
$v = 0 - gt = -9.8t \ m \ s^{-1}$
$y = 0 - 1/2 gt^2 = -4.9t^2 \ m$
$v^2 = 0 - 2gy = -19.6y \ m^2 \ s^{-2}$
આ સમીકરણો સમયના વિધેય તરીકે વેગ અને કાપેલું અંતર આપે છે અને અંતર સાથે વેગમાં થતો ફેરફાર પણ દર્શાવે છે. પ્રવેગ,વેગ અને અંતરનો સમય સાથેનો ફેરફાર આકૃતિઓમાં દર્શાવેલ છે.

Explore More

Similar Questions

એક કણ ને જમીન પરના બિંદુ $A$ થી શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે. તેને બિંદુ $B$ સુધી પહોંચવા માટે $t_1$ સમય લાગે છે પરંતુ તે હજુ પણ ઉપરની તરફ ગતિ કરવાનું ચાલુ રાખે છે. જો તેને બિંદુ $B$ થી જમીન પર પાછા આવવા માટે $t_2$ સમય લાગે,તો જમીનથી બિંદુ $B$ ની ઊંચાઈ કેટલી હશે?

Difficult
View Solution

એક દડાને ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે. તેની ઊંચાઈ સમય સાથે આલેખમાં દર્શાવ્યા મુજબ બદલાય છે. જો ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $g = 7.5\, m/s^2$ હોય,તો ઊંચાઈ $h$ .........$m$ છે.

એક ડાઇવિંગ બોર્ડ પાણીની સપાટીથી '$\text{h}$' ઊંચાઈ પર છે. આ બોર્ડ પર ઉભેલો એક તરવૈયો પથ્થરને $16 \,ms^{-1}$ ના વેગથી શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકે છે. તે $5 \,s$ ના સમયમાં પાણીની સપાટી પર પહોંચે છે. ત્યારબાદના $0.2 \,s$ માં, ડાઇવર પાણીની સપાટી પરથી આવતો અવાજ સાંભળે છે. તો અવાજની ઝડપ કેટલી હશે ($\,ms^{-1}$ માં)? (ગુરુત્વ પ્રવેગ $g=10 \,ms^{-2}$ લો)

એક ટાવરની ટોચ પરથી એક દડાને $20\; m/s$ ના વેગથી શિરોલંબ નીચેની તરફ ફેંકવામાં આવે છે. તે થોડા સમય પછી $80\; m/s$ ના વેગથી જમીન સાથે અથડાય છે. ટાવરની ઊંચાઈ $......m$ છે : $(g = 10\; m/s^2)$

એક કણને શિરોલંબ ઉપરની તરફ ફેંકવામાં આવે છે જેથી તે તેની ગતિના $5 \ s$ અને $9 \ s$ પછી $h$ ઊંચાઈ પ્રાપ્ત કરે છે. પ્રક્ષેપણની ઝડપ $...... \ m/s$ છે $(g = 10 \ m/s^2)$。

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo