Class 10SciencePeriodic Classification of ElementsMix Examples - Periodic Classification of Elements
Mediumચાર તત્વો $P, Q, R$ અને $S$ ના પરમાણુ ક્રમાંક અનુક્રમે $12, 13, 14$ અને $15$ છે.
કારણો આપીને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ $Q$ ની સંયોજકતા કેટલી છે?
$(ii)$ આ તત્વોને ધાતુઓ અને અધાતુઓમાં વર્ગીકૃત કરો.
$(iii)$ આમાંથી કયું તત્વ સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવશે?
કારણો આપીને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ $Q$ ની સંયોજકતા કેટલી છે?
$(ii)$ આ તત્વોને ધાતુઓ અને અધાતુઓમાં વર્ગીકૃત કરો.
$(iii)$ આમાંથી કયું તત્વ સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવશે?
(A) $(i)$ $Q$ નો પરમાણુ ક્રમાંક $13$ છે. તેની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના $2, 8, 3$ છે. તેની પાસે $3$ સંયોજકતા ઇલેક્ટ્રોન હોવાથી,તે સ્થાયી અષ્ટક પ્રાપ્ત કરવા માટે $3$ ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવે છે. તેથી,$Q$ ની સંયોજકતા $3$ છે.
$(ii)$ $12$ ($P$: મેગ્નેશિયમ) અને $13$ ($Q$: એલ્યુમિનિયમ) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો ધાતુઓ છે. $14$ ($R$: સિલિકોન) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ અર્ધધાતુ છે. $15$ ($S$: ફોસ્ફરસ) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ અધાતુ છે.
$(iii)$ $P$ (મેગ્નેશિયમ) સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવશે. આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે ધાતુ ગુણધર્મ ઘટે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે. $P$ આ તત્વોમાં સૌથી ડાબી બાજુએ હોવાથી,તે સૌથી વધુ ધાતુ ગુણધર્મ ધરાવે છે અને સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવે છે.
$(ii)$ $12$ ($P$: મેગ્નેશિયમ) અને $13$ ($Q$: એલ્યુમિનિયમ) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતા તત્વો ધાતુઓ છે. $14$ ($R$: સિલિકોન) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ અર્ધધાતુ છે. $15$ ($S$: ફોસ્ફરસ) પરમાણુ ક્રમાંક ધરાવતું તત્વ અધાતુ છે.
$(iii)$ $P$ (મેગ્નેશિયમ) સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવશે. આવર્ત કોષ્ટકમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં કેન્દ્રીય વીજભાર વધવાને કારણે ધાતુ ગુણધર્મ ઘટે છે,જેનાથી ઇલેક્ટ્રોન ગુમાવવાનું મુશ્કેલ બને છે. $P$ આ તત્વોમાં સૌથી ડાબી બાજુએ હોવાથી,તે સૌથી વધુ ધાતુ ગુણધર્મ ધરાવે છે અને સૌથી વધુ બેઝિક ઓક્સાઈડ બનાવે છે.
Explore More
Similar Questions
બીજા આવર્તના તત્વોની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા નીચે મુજબ છે:
બીજા આવર્તના તત્વો $B$ $Be$ $O$ $N$ $Li$ $F$ $C$ પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(pm)$ $88$ $111$ $66$ $74$ $152$ $64$ $77$
$(i)$ આ તત્વોને તેમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાના ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવો.
$(ii)$ શું આ તત્વો હવે આવર્ત કોષ્ટકના આવર્તની ભાત મુજબ ગોઠવાયેલા છે?
$(iii)$ કયા તત્વનો પરમાણ્વીય ક્રમાંક $(a)$ સૌથી નાનો અને $(b)$ સૌથી મોટો છે તે જણાવો.
$(iv)$ ઉપરના ડેટા પરથી તારણ કાઢો કે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય કદ અથવા પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં શું ફેરફાર થાય છે.
$(v)$ આ તત્વોમાંથી એક ધાતુ, એક અધાતુ અને એક અર્ધધાતુનું નામ આપો.
$(vi)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા કેમ ઘટે છે?
| બીજા આવર્તના તત્વો | $B$ | $Be$ | $O$ | $N$ | $Li$ | $F$ | $C$ |
| પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા $(pm)$ | $88$ | $111$ | $66$ | $74$ | $152$ | $64$ | $77$ |
$(i)$ આ તત્વોને તેમની પરમાણ્વીય ત્રિજ્યાના ઉતરતા ક્રમમાં ગોઠવો.
$(ii)$ શું આ તત્વો હવે આવર્ત કોષ્ટકના આવર્તની ભાત મુજબ ગોઠવાયેલા છે?
$(iii)$ કયા તત્વનો પરમાણ્વીય ક્રમાંક $(a)$ સૌથી નાનો અને $(b)$ સૌથી મોટો છે તે જણાવો.
$(iv)$ ઉપરના ડેટા પરથી તારણ કાઢો કે આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય કદ અથવા પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં શું ફેરફાર થાય છે.
$(v)$ આ તત્વોમાંથી એક ધાતુ, એક અધાતુ અને એક અર્ધધાતુનું નામ આપો.
$(vi)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણે જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા કેમ ઘટે છે?
Medium
View Solution$Be$,$Mg$ અને $Ca$ તત્વો,જેમના સૌથી બહારના કક્ષામાં બે ઇલેક્ટ્રોન છે,તે આધુનિક આવર્ત કોષ્ટકના અનુક્રમે $2$,$3$ અને $4$ માં આવર્તમાં આવેલા છે. દરેક કિસ્સામાં કારણ આપીને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો:
$(i)$ આ તત્વો કયા સમૂહમાં આવે છે તે લખો.
$(ii)$ સૌથી ઓછી સક્રિયતા ધરાવતા તત્વનું નામ આપો.
$(iii)$ સૌથી મોટી પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ધરાવતા તત્વનું નામ આપો.
$(i)$ આ તત્વો કયા સમૂહમાં આવે છે તે લખો.
$(ii)$ સૌથી ઓછી સક્રિયતા ધરાવતા તત્વનું નામ આપો.
$(iii)$ સૌથી મોટી પરમાણ્વીય ત્રિજ્યા ધરાવતા તત્વનું નામ આપો.
Medium
View Solution$(i)$ બીજા આવર્તના તત્વો તેમના પરમાણ્વીય ક્રમાંક સાથે કૌંસમાં નીચે મુજબ આપેલા છે: $B(5)$,$Be(4)$,$O(8)$,$N(7)$,$Li(3)$,$C(6)$,$F(9)$.
$(a)$ તેમને આવર્ત કોષ્ટકમાં રહેલા ક્રમ મુજબ ગોઠવો.
$(b)$ કયા તત્વનું પરમાણુ કદ સૌથી મોટું અને કયા તત્વનું સૌથી નાનું છે?
$(ii)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં શા માટે ફેરફાર થાય છે?
$(a)$ તેમને આવર્ત કોષ્ટકમાં રહેલા ક્રમ મુજબ ગોઠવો.
$(b)$ કયા તત્વનું પરમાણુ કદ સૌથી મોટું અને કયા તત્વનું સૌથી નાનું છે?
$(ii)$ આવર્તમાં ડાબેથી જમણી તરફ જતાં પરમાણ્વીય ત્રિજ્યામાં શા માટે ફેરફાર થાય છે?
Medium
View Solution$(a)$ નીચેના તત્વોમાંથી,જે ઋણાયન (anions) બનાવશે તેને ઓળખો:
$K, O, Na, F, Ca, Cl, Mg$
$(b)$ ઉપર ઓળખાયેલા ઋણાયનોની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના લખો.
$K, O, Na, F, Ca, Cl, Mg$
$(b)$ ઉપર ઓળખાયેલા ઋણાયનોની ઇલેક્ટ્રોનીય રચના લખો.
Medium
View Solutionનીચેના વિધાન માટે ખરું કે ખોટું લખો: મેન્ડેલીફના આવર્ત કોષ્ટકમાં,તત્વોને તેમના વધતા પરમાણ્વીય દળના ક્રમમાં ગોઠવવામાં આવ્યા હતા અને એવું પણ જોવા મળ્યું હતું કે સમાન ભૌતિક અને રાસાયણિક ગુણધર્મો ધરાવતા તત્વોનું આવર્તનીય પુનરાવર્તન થાય છે.
Easy
View SolutionVedclass Products
For Students
Vedclass Test Series
Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.
Start Free TrialFor Teachers
Exam Paper Generator
Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.
Try FreeFor Institutes
Online Exam Module
Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.
See Demo