નીચેની આકૃતિમાં લેન્સ $L$ ની મુખ્ય અક્ષ પર મૂકવામાં આવેલ પદાર્થ $AB$ દર્શાવેલ છે. લેન્સના બે મુખ્ય કેન્દ્રો $F_1$ અને $F_2$ છે. લેન્સ દ્વારા રચાતું પ્રતિબિંબ ચત્તું,આભાસી અને નાનું છે. આકૃતિ દોરો અને નીચેના પ્રશ્નોના જવાબ આપો: $(i)$ વપરાયેલ લેન્સ $(L)$ ની રૂપરેખા દોરો. $(ii)$ $B$ માંથી પસાર થતું અને $O$ માંથી પસાર થતું કિરણ દોરો. લેન્સ દ્વારા વક્રીભવન પછી કિરણ દર્શાવો. $(iii)$ $B$ થી શરૂ થતું પ્રકાશનું કિરણ દોરો,જે મુખ્ય અક્ષને સમાંતર પસાર થયા પછી,લેન્સ પર આપાત થાય છે અને વક્રીભવન પછી બહાર આવે છે. $(iv)$ રચાતા અંતિમ પ્રતિબિંબનું સ્થાન દર્શાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વપરાયેલ લેન્સ અંતર્ગોળ લેન્સ છે કારણ કે તે તેની સામે ગમે ત્યાં મૂકવામાં આવેલા પદાર્થ માટે ચત્તું,આભાસી અને નાનું પ્રતિબિંબ રચે છે.
$(i)$ અંતર્ગોળ લેન્સની રૂપરેખા $L$ સ્થાન પર દોરવામાં આવે છે.
(ii) $B$ માંથી નીકળતું અને પ્રકાશીય કેન્દ્ર $O$ માંથી પસાર થતું કિરણ વિચલિત થયા વગર સીધું જાય છે.
(iii) $B$ માંથી મુખ્ય અક્ષને સમાંતર નીકળતું કિરણ,વક્રીભવન પછી મુખ્ય કેન્દ્ર $F_2$ માંથી અપસરણ પામતું હોય તેમ લાગે છે.
(iv) અંતિમ પ્રતિબિંબ $A'B'$ એ પ્રકાશીય કેન્દ્ર $O$ અને મુખ્ય કેન્દ્ર $F_2$ ની વચ્ચે,પદાર્થની બાજુએ જ રચાય છે.

Explore More

Similar Questions

ડેન્ટિસ્ટ (દંત ચિકિત્સક) દ્વારા કયા અરીસાનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે?

$(i)$ અંતર્ગોળ અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈનું આશરે મૂલ્ય શોધવા માટેની પ્રવૃત્તિનું વર્ણન કરો.
$(ii)$ જ્યારે કોઈ વસ્તુને બહિર્ગોળ અરીસાથી દૂર લઈ જવામાં આવે ત્યારે તેના પ્રતિબિંબના કદમાં શું ફેરફાર થાય છે?
$(iii)$ કાચના લંબઘનમાંથી થતા વક્રીભવનના પ્રયોગમાં,એવું જોવા મળે છે કે વક્રીભવન પામતું પ્રકાશનું કિરણ આપાત કિરણની દિશાને સમાંતર બહાર આવે છે. આવું શા માટે થાય છે? આકૃતિની મદદથી સમજાવો.

તમે કેવી રીતે નક્કી કરશો કે આપેલ કાચનો ટુકડો બહિર્ગોળ લેન્સ,અંતર્ગોળ લેન્સ કે સમતલ કાચની પ્લેટ છે?

અંતર્ગોળ અરીસા દ્વારા રચાતું પ્રતિબિંબ આભાસી,ચત્તું અને વસ્તુ કરતાં મોટું જોવા મળે છે. તો વસ્તુનું સ્થાન ક્યાં હોવું જોઈએ?

પરાવર્તન (reflection) શબ્દની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo