અચળ બળ દ્વારા થતું કાર્ય સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અચળ બળ: જ્યારે પદાર્થ પર લાગતા બળનું મૂલ્ય અને દિશા તેની ગતિ દરમિયાન અચળ રહે,ત્યારે આવા બળને અચળ બળ કહેવામાં આવે છે.
કાર્ય: અચળ બળ દ્વારા થતું કાર્ય એ બળ સદિશ $\vec{F}$ અને સ્થાનાંતર સદિશ $\vec{d}$ નો અદિશ ગુણાકાર (dot product) છે.
$\therefore W = \vec{F} \cdot \vec{d} = F d \cos \theta$
જ્યાં $F$ એ બળનું મૂલ્ય છે,$d$ એ સ્થાનાંતરનું મૂલ્ય છે,અને $\theta$ એ બળ સદિશ અને સ્થાનાંતર સદિશ વચ્ચેનો ખૂણો છે.
જો સ્થાનાંતર એ લાગુ પાડેલા બળની દિશામાં ન હોય,તો કાર્યની ગણતરી બે રીતે કરી શકાય છે:
$(1)$ કાર્ય $=$ (બળ) $\times$ (બળની દિશામાં સ્થાનાંતરનો ઘટક) $= F(d \cos \theta)$
$(2)$ કાર્ય $=$ (સ્થાનાંતરની દિશામાં બળનો ઘટક) $\times$ (સ્થાનાંતર) $= (F \cos \theta)d$
આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ,જ્યારે બળ $\vec{F}$ એ સ્થાનાંતર $\vec{d}$ સાથે $\theta$ ખૂણે લાગે છે:
$(i)$ સ્થાનાંતરની દિશામાં બળનો ઘટક $F \cos \theta$ છે,જે કાર્ય કરવા માટે જવાબદાર છે.
$(ii)$ લંબ ઘટક $F \sin \theta$ કોઈ કાર્ય કરતું નથી કારણ કે તે સ્થાનાંતરને લંબ છે.

Explore More

Similar Questions

$3\, kg$ દળ ધરાવતા પદાર્થ પર એક અચળ બળ લાગે છે,જેના કારણે તેમાં થતું સ્થાનાંતર $s$ (મીટરમાં) સંબંધ $s = \frac{1}{3}t^2$ દ્વારા આપવામાં આવે છે,જ્યાં $t$ સેકન્ડમાં છે. $2$ સેકન્ડમાં બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય શોધો.

એક પદાર્થ પર લાગતું બળ $\vec F = 5\hat i + 6\hat j - 4\hat k$ છે,જે $6\hat i + 5\hat k$ જેટલું સ્થાનાંતર $\vec s$ ઉત્પન્ન કરે છે. બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય $......$ એકમ છે.

એક વેઈટલિફ્ટર જમીન પરથી વજન ઊંચકે છે અને તેને ઉપર પકડી રાખે છે.

$1.5 \ kg$ દળના બ્લોક પર $10 \ N$ નું સમક્ષિતિજ બળ લગાડવામાં આવે છે,જે શરૂઆતમાં ખરબચડી સમક્ષિતિજ સપાટી પર સ્થિર છે. ગતિની શરૂઆતથી $6 \ s$ ના સમયમાં લગાડવામાં આવેલા બળ દ્વારા થયેલું કાર્ય કેટલું હશે ($J$ માં)? (ગુરુત્વાકર્ષણને કારણે પ્રવેગ $= 10 \ m/s^2$; બ્લોક અને સપાટી વચ્ચેનો ગતિક ઘર્ષણાંક $= 0.2$)

$2 \,kg$ દળના એક બ્લોકને $30^{\circ}$ ના ઢળતા ઘર્ષણરહિત સમતલ પર દોરડા વડે અચળ ઝડપે ખેંચવામાં આવે છે। તો ઢળતા સમતલ પર $4 \,m$ અંતર સુધી ખેંચવા માટે દોરડામાં રહેલા તણાવ દ્વારા થયેલું કાર્ય જૂલમાં કેટલું હશે? (ગુરુત્વપ્રવેગ $= 10 \,ms^{-2}$)

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo