વાયુકોષ્ઠો અને પેશીઓ વચ્ચે $O_2$ અને $CO_2$ ના વહન વિશે આકૃતિ સાથે સમજૂતી આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) વાયુકોષ્ઠો એ વાયુઓના વિનિમય માટેના પ્રાથમિક સ્થાનો છે. રુધિર અને પેશીઓ વચ્ચે પણ વાયુઓનો વિનિમય થાય છે.
$O_2$ અને $CO_2$ નું વિનિમય આ સ્થાનો પર મુખ્યત્વે દબાણ/સાંદ્રતાના ઢાળને આધારે સાદા પ્રસરણ દ્વારા થાય છે.
વાયુઓની દ્રાવ્યતા તેમજ પ્રસરણમાં સામેલ પટલની જાડાઈ એ પણ મહત્વના પરિબળો છે જે પ્રસરણના દરને અસર કરે છે.
વાયુઓના મિશ્રણમાં કોઈ એક વાયુ દ્વારા લાગતા દબાણને આંશિક દબાણ કહેવામાં આવે છે,જેને ઓક્સિજન માટે $pO_2$ અને કાર્બન ડાયોક્સાઇડ માટે $pCO_2$ તરીકે દર્શાવવામાં આવે છે.
વિવિધ સ્થાનો પર વાયુઓના આંશિક દબાણ ($mmHg$ માં) નીચેના કોષ્ટકમાં આપેલ છે:
શ્વસન વાયુવાતાવરણીય હવાવાયુકોષ્ઠરુધિર (અનઓક્સિજનેટેડ)રુધિર (ઓક્સિજનેટેડ)પેશીઓ
$O_2$$159$$104$$40$$95$$40$
$CO_2$$0.3$$40$$45$$40$$45$

[આકૃતિ: વાયુકોષ્ઠ અને શરીરની પેશીઓ પાસે રુધિર સાથે વાયુઓના વિનિમય અને ઓક્સિજન તથા કાર્બન ડાયોક્સાઇડના વહનનું આકૃતિ દ્વારા નિરૂપણ]

Explore More

Similar Questions

કાર્બામિનો હિમોગ્લોબિનમાંથી $CO_{2}$ નું વિયોજન ક્યારે થાય છે?

જોકે રુધિરમાં કાર્બન ડાયોક્સાઇડનું વહન મોટા પ્રમાણમાં થાય છે,છતાં રુધિર એસિડિક બનતું નથી કારણ કે

$CO_{2}$ ...$A$... માં પ્રસરણ પામે છે અને $HCO_{3}^{-}$ તથા $H^{+}$ બનાવે છે. ...$B$... સ્થાને જ્યાં $pCO_{2}$ ઓછું હોય છે, ત્યાં પ્રક્રિયા વિરુદ્ધ દિશામાં આગળ વધે છે.
આમ, પેશીના સ્તરે $CO_{2}$ ને ...$C$... તરીકે જકડી લેવામાં આવે છે અને વાયુકોષ્ઠો સુધી પરિવહન પામીને ...$D$... તરીકે મુક્ત થાય છે.
આપેલ $NCERT$ વિધાન પૂર્ણ કરવા માટે $A, B, C$ અને $D$ માટે યોગ્ય વિકલ્પ પસંદ કરો.

માનવ ફેફસાંના વાયુકોષ્ઠોમાં ઓક્સિહેમોગ્લોબિનના નિર્માણ માટે નીચેનામાંથી કયા પરિબળો અનુકૂળ છે?

ઓક્સિજનના વહન અંગે નીચેનામાંથી કયું સમીકરણ સાચું છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo