અંતર્ગોળ અરીસા પરથી સમતલ તરંગ અગ્રના પરાવર્તનની સમજૂતી આપો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે એક સમતલ તરંગ અગ્ર અંતર્ગોળ અરીસા પર આપાત થાય છે,ત્યારે મુખ્ય અક્ષને સમાંતર કિરણો પરાવર્તન પામીને મુખ્ય કેન્દ્ર $F$ તરફ કેન્દ્રિત થાય છે.
આકૃતિમાં આપાત સમતલ તરંગ અગ્ર $XY$ અને પરાવર્તિત ગોલીય તરંગ અગ્ર $X'Y'$ દર્શાવેલ છે.
જેમ કિરણો અરીસા તરફ ગતિ કરે છે,તેમ મધ્યનું કિરણ અરીસાના ધ્રુવ $O$ પર અથડાય છે,જ્યારે કિનારીના કિરણો અરીસાની ધાર પર અથડાય છે. મધ્યનું કિરણ અરીસા સુધી પહોંચવા માટે વધુ અંતર કાપે છે અને ત્યારબાદ પરાવર્તિત થાય છે,તેથી તે કિનારીના કિરણોની સરખામણીમાં અલગ પથ લંબાઈ કાપે છે.
ચોક્કસ રીતે કહીએ તો,પરાવર્તિત તરંગ અગ્ર પરનો બિંદુ $b$,જે મધ્યના કિરણને અનુરૂપ છે,તે પરાવર્તિત તરંગ અગ્ર પરના બિંદુઓ $a$ અને $c$ ની સાપેક્ષમાં પાછળ રહી જાય છે. આનું કારણ એ છે કે મધ્યના કિરણને ધ્રુવ $O$ સુધી જઈને પાછા આવવું પડે છે,જ્યારે કિનારીના કિરણો ધાર પરથી પરાવર્તિત થાય છે. પરિણામે,પરાવર્તિત તરંગ અગ્ર ગોલીય બને છે અને મુખ્ય કેન્દ્ર $F$ તરફ કેન્દ્રિત થાય છે.

Explore More

Similar Questions

તમે પાઠ્યપુસ્તકમાં શીખ્યા છો કે હ્યુગેન્સનો સિદ્ધાંત પરાવર્તન અને વક્રીભવનના નિયમો તરફ કેવી રીતે દોરી જાય છે. તે જ સિદ્ધાંતનો ઉપયોગ કરીને સીધું તારણ કાઢો કે સમતલ અરીસાની સામે મૂકવામાં આવેલ બિંદુવત પદાર્થ એક આભાસી પ્રતિબિંબ બનાવે છે જેનું અરીસાથી અંતર એ પદાર્થનું અરીસાથી અંતર જેટલું જ હોય છે.

સૂર્યપ્રકાશ માટે પૃથ્વી પર તરંગઅગ્રનો આકાર કેવો હોય છે?

પ્રકાશ તરંગ પ્રકૃતિ ધરાવે છે તેમ કેવી રીતે કહી શકાય?

જ્યારે તરંગ અગ્ર (wavefronts) ઘટ્ટ માધ્યમમાંથી પાતળા માધ્યમમાં જાય છે, ત્યારે તરંગ અગ્રની પહોળાઈ

હ્યુજન્સના સિદ્ધાંત મુજબ,એક જ તરંગ અગ્ર (wave front) પરના કોઈપણ બે કણોના દોલનો વચ્ચેનો કળા તફાવત . . . . . . રેડિયન હોય છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo