પ્રજીવો (Protozoans) ના મુખ્ય લક્ષણો અને તેમના સમૂહો સમજાવો.

(N/A) $\rightarrow$ તમામ પ્રજીવો વિષમપોષી (heterotrophs) છે અને શિકારી અથવા પરોપજીવી તરીકે રહે છે.
$\rightarrow$ તેઓ પ્રાણીઓના આદિ સંબંધી માનવામાં આવે છે.
$\rightarrow$ તેમનો અભ્યાસ સૌપ્રથમ લ્યુવેનહોક દ્વારા કરવામાં આવ્યો હતો.
$\rightarrow$ તેઓ મનુષ્યો અને પ્રાણીઓમાં વિવિધ રોગોનું કારણ બની શકે છે.
$\rightarrow$ પ્રજીવોના સામાન્ય લક્ષણો:
$\rightarrow$ તેઓ સૂક્ષ્મદર્શી,એકકોષી અને રંગહીન સજીવો છે જે વિવિધ આકાર ધરાવે છે.
$\rightarrow$ પ્રચલન આંગળી જેવા કૂટપાદ (pseudopodia),કશા (flagella) અથવા વાળ જેવા પક્ષ્મો (cilia) ની મદદથી થાય છે.
$\rightarrow$ શ્વસન શરીરની સામાન્ય સપાટી દ્વારા થાય છે.
$\rightarrow$ પ્રજનન ભાજન (binary fission),બહુભાજન (multiple fission) અથવા કલિકાસર્જન દ્વારા થાય છે.
$\rightarrow$ લિંગી પ્રજનન સંગમ (syngamy) અને સંયુગ્મન (conjugation) દ્વારા થાય છે.
$\rightarrow$ અમીબાયડ પ્રજીવો: આ સજીવો મીઠા પાણી,દરિયાઈ પાણી અથવા ભેજવાળી જમીનમાં રહે છે. તેઓ અમીબાની જેમ કૂટપાદ બહાર કાઢીને હલનચલન કરે છે અને શિકાર પકડે છે. દરિયાઈ સ્વરૂપોની સપાટી પર સિલિકાના કવચ હોય છે. પોષણ હોલોઝોઇક છે. એન્ટામીબા જેવા કેટલાક પરોપજીવી છે.
$\rightarrow$ કશાધારી પ્રજીવો: આ જૂથના સભ્યો મુક્તજીવી અથવા પરોપજીવી હોય છે. તેઓ પ્રચલન માટે કશા ધરાવે છે. પોષણ હોલોઝોઇક,મૃતોપજીવી અથવા પરોપજીવી હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે ટ્રાયપેનોસોમા (નિદ્રા રોગ) અને લિશમેનિયા (કાલા-આઝાર).
$\rightarrow$ પક્ષ્મધારી પ્રજીવો: આ જલીય,સક્રિય રીતે હલનચલન કરતા સજીવો છે કારણ કે તેમની પાસે હજારો પક્ષ્મો હોય છે. તેઓ કોષની સપાટી પર ખુલતી એક ગુહા (gullet) ધરાવે છે. ઉદાહરણ તરીકે પેરામીશિયમ.