પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $(\chi)$ સમજાવો. તેના પરથી પદાર્થની સાપેક્ષ મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી અને મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી સમજાવો. તેમની વચ્ચેનો સંબંધ મેળવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પદાર્થનું મેગ્નેટાઈઝેશન $M$ એ મેગ્નેટિક તીવ્રતા $(H)$ ના સમપ્રમાણમાં હોય છે.
$\overrightarrow{M} = \chi \overrightarrow{H}$....$(1)$
અહીં,$\chi$ એ પરિમાણરહિત રાશિ છે જેને મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી કહે છે. તે દર્શાવે છે કે ચુંબકીય પદાર્થ બાહ્ય ક્ષેત્રને કેવી રીતે પ્રતિભાવ આપે છે.
પેરામેગ્નેટિક પદાર્થો માટે,$\chi$ નાનું અને ધન હોય છે.
ડાયામેગ્નેટિક પદાર્થો માટે,$\chi$ નાનું અને ઋણ હોય છે કારણ કે $\overrightarrow{M}$ અને $\overrightarrow{H}$ વિરુદ્ધ દિશામાં હોય છે.
ધારો કે એક ચુંબકીય પદાર્થ સોલેનોઈડની અંદર મૂકવામાં આવ્યો છે. જ્યારે સોલેનોઈડમાંથી પ્રવાહ $I$ વહે છે ત્યારે કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર $B$ નીચે મુજબ મળે છે:
$\overrightarrow{B} = \mu_{0}(\overrightarrow{H} + \overrightarrow{M})$....$(2)$
સમીકરણ $(1)$ ને $(2)$ માં મૂકતા:
$\overrightarrow{B} = \mu_{0}(\overrightarrow{H} + \chi \overrightarrow{H}) = \mu_{0}(1 + \chi) \overrightarrow{H}$....$(3)$
અહીં,$\mu = \mu_{0}(1 + \chi)$ ને પદાર્થની મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી કહે છે.
તેથી,$\mu = \mu_{0}(1 + \chi)$....$(4)$
$\mu_{0}$ વડે ભાગતા,આપણને સાપેક્ષ મેગ્નેટિક પરમીએબિલિટી $\mu_{r}$ મળે છે:
$\mu_{r} = \frac{\mu}{\mu_{0}} = 1 + \chi$....$(5)$
તેથી,સંબંધ $\mu = \mu_{0} \mu_{r}$ છે....$(6)$
આને સમીકરણ $(3)$ માં મૂકતા,આપણને મળે છે:
$\overrightarrow{B} = \mu \overrightarrow{H}$....$(7)$
$\mu_{r}$ એ પરિમાણરહિત રાશિ છે,જે સ્થિત વિદ્યુતશાસ્ત્રમાં ડાય-ઇલેક્ટ્રિક અચળાંક જેવી જ છે.

Explore More

Similar Questions

$10^{-3} \ m^3$ કદ અને $1000$ સાપેક્ષ પરમીએબિલિટી ધરાવતા લોખંડના સળિયાને $10 \ turns/cm$ ધરાવતા સોલેનોઈડમાં કોર તરીકે મૂકવામાં આવે છે. જો સોલેનોઈડમાંથી $0.5 \ A$ નો પ્રવાહ પસાર કરવામાં આવે,તો સળિયાની ચુંબકીય મોમેન્ટ $........... \ Am^2$ થશે.

એક સળિયાના દ્રવ્યની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $499$ છે. શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી $4 \pi \times 10^{-7} \ H/m$ છે. સળિયાના દ્રવ્યની નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી $H/m$ માં કેટલી હશે?

પરિમાણો $[MLT^{-2}A^{-2}]$ કોના છે?

એક સળિયાના દ્રવ્યની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી $349$ છે અને શૂન્યાવકાશની પરમિએબિલિટી $\mu_0 = 4 \pi \times 10^{-7} \ SI$ એકમ છે. $SI$ એકમમાં સળિયાના દ્રવ્યની નિરપેક્ષ પરમિએબિલિટી કેટલી હશે?

પદાર્થની મેગ્નેટિક સસેપ્ટિબિલિટી (ચુંબકીય સસેપ્ટિબિલિટી) શું દર્શાવે છે?

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo