પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રને સમજાવો અને પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના મૂલ્યનો ક્રમ જણાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) પૃથ્વીની સપાટી પરના કોઈ બિંદુએ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનું વર્ણન કરવા માટે,આપણે ત્રણ રાશિઓ સ્પષ્ટ કરવી જરૂરી છે,જેને પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના ઘટકો તરીકે ઓળખવામાં આવે છે:
$(i)$ મેગ્નેટિક ડેક્લિનેશન $(D)$: ભૌગોલિક મેરિડિયન અને ચુંબકીય મેરિડિયન વચ્ચેનો ખૂણો.
$(ii)$ ડીપ એંગલ અથવા મેગ્નેટિક ઇન્ક્લિનેશન $(I)$: પૃથ્વીનું કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર સદિશ પૃથ્વીની સપાટી સાથે જે ખૂણો બનાવે છે તે.
$(iii)$ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $(H_{E})$.
ચુંબકીય ક્ષેત્રના ઘટકોની ભૂમિતિ પરથી:
$H_{E} = B_{E} \cos I \quad ...(1)$
$Z_{E} = B_{E} \sin I \quad ...(2)$
જ્યાં $Z_{E}$ એ પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો ઉર્ધ્વ ઘટક છે.
$(2)$ ને $(1)$ વડે ભાગતા,આપણને મળે છે:
$\tan I = \frac{Z_{E}}{H_{E}} \quad ...(3)$
$(1)$ અને $(2)$ નો વર્ગ કરીને સરવાળો કરતા,આપણને કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્રની તીવ્રતા $B_{E}$ મળે છે:
$B_{E} = \sqrt{H_{E}^{2} + Z_{E}^{2}} \quad ...(4)$
પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રના મૂલ્યનો ક્રમ આશરે $10^{-5} \text{ T}$ છે.

Explore More

Similar Questions

એક હોકાયંત્રની સોય જેનો ચુંબકીય મોમેન્ટ $60 \, A \cdot m^2$ છે,તે એક ચોક્કસ સ્થળે ભૌગોલિક ઉત્તર દિશા તરફ નિર્દેશ કરે છે,જ્યાં પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $40 \, \mu Wb/m^2$ છે. તે $1.2 \times 10^{-3} \, N \cdot m$ જેટલું ટોર્ક અનુભવે છે. આ સ્થળે મેગ્નેટિક ડેક્લિનેશન (ચુંબકીય વિચલન) નો ખૂણો કેટલો હશે ($^o$ માં)?

ખાલી જગ્યા પૂરો:
$(i)$ ઉચ્ચ અક્ષાંશો પર ડેક્લિનેશન (મેગ્નેટિક ડેક્લિનેશન) ...... હોય છે.
$(ii)$ ભારતમાં ડેક્લિનેશન ...... છે.

એક ચોક્કસ સ્થળે,ડીપનો ખૂણો (angle of dip) $60^{\circ}$ છે અને પૃથ્વીના ચુંબકીય ક્ષેત્રનો સમક્ષિતિજ ઘટક $(B_H)$ $0.8 \times 10^{-4} \,T$ છે. પૃથ્વીનું કુલ ચુંબકીય ક્ષેત્ર કેટલું હશે?

ડિપનો ખૂણો (Angle of dip) $90^{\circ}$ ક્યાં હોય છે?

ભૌગોલિક મેરિડિયન (Geographic meridian) અને ચુંબકીય મેરિડિયન (Magnetic meridian) ની વ્યાખ્યા આપો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo