નીચેના પદોને યોગ્ય ઉદાહરણો સાથે સમજાવો:
$(i)$ કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ્સ
$(ii)$ એનાયનિક ડિટર્જન્ટ્સ
$(iii)$ નોન-આયોનિક ડિટર્જન્ટ્સ

(N/A) $(i)$ કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ્સ
કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ્સ એ એસીટેટ્સ,ક્લોરાઈડ્સ અથવા બ્રોમાઈડ્સના ક્વાટર્નરી એમોનિયમ ક્ષાર છે. આને કેટાયનિક ડિટર્જન્ટ્સ કહેવામાં આવે છે કારણ કે આ ડિટર્જન્ટ્સના કેટાયનિક ભાગમાં લાંબી હાઈડ્રોકાર્બન શૃંખલા અને $N$ પરમાણુ પર ધન વીજભાર હોય છે.
ઉદાહરણ તરીકે: સિટાઈલટ્રાયમિથાઈલ એમોનિયમ બ્રોમાઈડ,જેનું બંધારણ $[CH_3(CH_2)_{15}N(CH_3)_3]^+ Br^-$ છે.
$(ii)$ એનાયનિક ડિટર્જન્ટ્સ
એનાયનિક ડિટર્જન્ટ્સ બે પ્રકારના હોય છે:
$1.$ સોડિયમ આલ્કાઈલ સલ્ફેટ્સ: આ લાંબી શૃંખલાવાળા આલ્કોહોલના સોડિયમ ક્ષાર છે. તે આલ્કોહોલની સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ અને ત્યારબાદ સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બનાવવામાં આવે છે. ઉદાહરણોમાં સોડિયમ લોરિલ સલ્ફેટ $(C_{11}H_{23}CH_2OSO_3^-Na^+)$ અને સોડિયમ સ્ટીયરિલ સલ્ફેટ $(C_{17}H_{35}CH_2OSO_3^-Na^+)$ નો સમાવેશ થાય છે.
$2.$ સોડિયમ આલ્કાઈલબેન્ઝીન સલ્ફોનેટ્સ: આ લાંબી શૃંખલાવાળા આલ્કાઈલબેન્ઝીન સલ્ફોનિક એસિડના સોડિયમ ક્ષાર છે. તે બેન્ઝીનનું લાંબી શૃંખલાવાળા આલ્કાઈલ હેલાઈડ્સ અથવા આલ્કીન્સ સાથે ફ્રિડલ-ક્રાફ્ટ આલ્કાઈલેશન કરીને,ત્યારબાદ સાંદ્ર સલ્ફ્યુરિક એસિડ અને સોડિયમ હાઈડ્રોક્સાઈડ સાથે પ્રક્રિયા કરીને બનાવવામાં આવે છે.
$(iii)$ નોન-આયોનિક ડિટર્જન્ટ્સ
આ ડિટર્જન્ટ્સના અણુઓમાં કોઈ આયનો હોતા નથી. આ ડિટર્જન્ટ્સ ઊંચા આણ્વીય દળ ધરાવતા આલ્કોહોલના એસ્ટર છે. તે પોલીઈથિલીન ગ્લાયકોલ અને સ્ટીયરિક એસિડની પ્રક્રિયા દ્વારા મેળવવામાં આવે છે.
$CH_3(CH_2)_{16}COOH + HO(CH_2CH_2O)_nCH_2CH_2OH \xrightarrow{-H_2O} CH_3(CH_2)_{16}COO(CH_2CH_2O)_nCH_2CH_2OH$