(N/A) થર્મોડાયનેમિક્સમાં પ્રણાલી એટલે બ્રહ્માંડનો એ ભાગ જેમાં અવલોકનો કરવામાં આવે છે અને બાકીનું બ્રહ્માંડ પર્યાવરણ બનાવે છે. પર્યાવરણમાં પ્રણાલી સિવાયની દરેક વસ્તુનો સમાવેશ થાય છે.
પ્રણાલી સિવાયનું સમગ્ર બ્રહ્માંડ પ્રણાલીમાં થતા ફેરફારોથી પ્રભાવિત થતું નથી. તેથી,તમામ વ્યવહારુ હેતુઓ માટે,પર્યાવરણ એ બાકીના બ્રહ્માંડનો તે ભાગ છે જે પ્રણાલી સાથે ક્રિયાપ્રતિક્રિયા કરી શકે છે. સામાન્ય રીતે,પ્રણાલીની આસપાસનો અવકાશનો વિસ્તાર તેનું પર્યાવરણ બનાવે છે.
બ્રહ્માંડ $=$ પ્રણાલી $+$ પર્યાવરણ
ઉદાહરણ તરીકે,જો આપણે બીકરમાં રાખેલા બે પદાર્થો $A$ અને $B$ વચ્ચેની પ્રતિક્રિયાનો અભ્યાસ કરી રહ્યા હોઈએ,તો પ્રતિક્રિયા મિશ્રણ ધરાવતું બીકર એ પ્રણાલી છે અને જે રૂમમાં બીકર રાખવામાં આવ્યું છે તે પર્યાવરણ છે.