ભ્રમણ કરતા સદિશો (rotating vectors) દ્વારા $AC$ પ્રવાહ અને વોલ્ટેજનું નિરૂપણ સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) અવરોધમાંથી પસાર થતો $AC$ પ્રવાહ વોલ્ટેજ સાથે સમાન કળામાં હોય છે. પરંતુ ઇન્ડક્ટર,કેપેસિટર અથવા આ પરિપથ ઘટકોના સંયોજનના કિસ્સામાં આવું હોતું નથી.
$AC$ પરિપથમાં વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો કળા સંબંધ દર્શાવવા માટે,ફેઝર (phasors) ની વિભાવનાનો ઉપયોગ કરીને $AC$ પરિપથનું વિશ્લેષણ કરવું સરળ છે.
ફેઝર એ એક સદિશ છે જે આકૃતિમાં દર્શાવ્યા મુજબ કોણીય ઝડપ $\omega$ સાથે ઉગમબિંદુની આસપાસ ફરે છે.
ફેઝર $V$ અને $I$ ના ઉર્ધ્વ ઘટકો $V_{m} \sin \omega t$ અને $I_{m} \sin \omega t$ છે,જ્યાં $V_{m}$ અને $I_{m}$ એ દોલિત રાશિઓના મહત્તમ મૂલ્યો દર્શાવે છે.
આકૃતિ $(a)$ માં $AC$ સ્ત્રોત સાથે જોડાયેલ અવરોધ માટે સમય $t_{1}$ પર વોલ્ટેજ અને પ્રવાહના ફેઝર અને તેમનો સંબંધ દર્શાવેલ છે.
ઉર્ધ્વ અક્ષ પર $V$ અને $I$ ફેઝરના પ્રક્ષેપો $V_{m} \sin \omega t_{1}$ અને $I_{m} \sin \omega t_{1}$ છે,જે તે ક્ષણે વોલ્ટેજ અને પ્રવાહનું મૂલ્ય દર્શાવે છે.
આકૃતિ $(b)$ માં આવૃત્તિ $\omega$ સાથેના ભ્રમણ કરતા સદિશો દ્વારા ઉત્પન્ન થતા તરંગો દર્શાવેલ છે.
અવરોધના કિસ્સામાં ફેઝર $V$ અને $I$ સમાન દિશામાં હોય છે. આનો અર્થ એ છે કે વોલ્ટેજ અને પ્રવાહ વચ્ચેનો કળા તફાવત શૂન્ય છે.

Explore More

Similar Questions

$2 \mu F$ ના કેપેસિટરને $E = 110 \sqrt{2} \sin(100t) \text{ V}$ જેટલું $AC$ વોલ્ટેજ આપવામાં આવે છે. પરિપથમાં પ્રવાહનું $rms$ મૂલ્ય $...... \text{ mA}$ છે.

$50 \mu F$ નો કેપેસિટર $110 V, 60 Hz$ ના $AC$ સપ્લાય સાથે જોડાયેલ છે. સર્કિટમાં પ્રવાહનું rms મૂલ્ય શોધો. ($A$ માં)

શુદ્ધ ઇન્ડક્ટર (pure inductor) માં વોલ્ટેજ નીચેની આકૃતિ દ્વારા દર્શાવવામાં આવે છે. નીચેનામાંથી કઈ આકૃતિ પ્રવાહ (current) ને દર્શાવશે?

$1 \ H$ નું ઇન્ડક્ટન્સ $220 \ V$ અને $50 \ Hz$ ના $AC$ સ્રોત સાથે શ્રેણીમાં જોડાયેલું છે. તો ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ (ઓહ્મમાં) કેટલું હશે ($\pi$ માં)?

$25.0 \; mH$ નો એક શુદ્ધ ઇન્ડક્ટર $220 \; V$ ના સ્ત્રોત સાથે જોડાયેલ છે. જો સ્ત્રોતની આવૃત્તિ $50 \; Hz$ હોય,તો પરિપથમાં ઇન્ડક્ટિવ રિએક્ટન્સ અને $rms$ પ્રવાહ શોધો.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo