લંબચોરસ કાચના સ્લેબમાંથી પ્રકાશના વક્રીભવન માટે લેટરલ શિફ્ટ (પાર્શ્વિક સ્થાનાંતર) સમજાવો.

Vedclass pdf generator app on play store
Vedclass iOS app on app store
(N/A) જ્યારે પ્રકાશનું કિરણ લંબચોરસ કાચના સ્લેબમાંથી પસાર થાય છે,ત્યારે બે સમાંતર સપાટીઓ (હવા-કાચ અને કાચ-હવા) પર વક્રીભવન થાય છે.
$1$. પ્રથમ સપાટી (હવા-કાચ) પર,પ્રકાશનું કિરણ ઘટ્ટ માધ્યમમાં પ્રવેશતી વખતે લંબ તરફ વળે છે.
$2$. બીજી સપાટી (કાચ-હવા) પર,પ્રકાશનું કિરણ પાતળા માધ્યમમાં પ્રવેશતી વખતે લંબથી દૂર જાય છે.
$3$. સ્નેલના નિયમ મુજબ,પ્રથમ સપાટી પરનો આપાતકોણ $(i_1)$ એ બીજી સપાટી પરના નિર્ગમન કોણ ($e$ અથવા આકૃતિમાં $r_2$) જેટલો હોય છે. આમ,નિર્ગમન કિરણ એ આપાત કિરણને સમાંતર હોય છે.
$4$. જોકે પ્રકાશના કિરણની દિશા બદલાતી નથી,પરંતુ તે તેના મૂળ માર્ગથી લંબવત સ્થાનાંતરિત થાય છે. આપાત કિરણના માર્ગ અને નિર્ગમન કિરણ વચ્ચેના આ લંબવત અંતરને લેટરલ શિફ્ટ અથવા પાર્શ્વિક સ્થાનાંતર કહેવામાં આવે છે.

Explore More

Similar Questions

એક અંતર્ગોળ અરીસાને $\mu = 1.33$ વક્રીભવનાંક ધરાવતા પાણીથી ભરેલા બીકર પર મૂકવામાં આવે છે. પદાર્થને બીકરના તળિયે મૂકવામાં આવ્યો છે. જો પદાર્થનું પ્રતિબિંબ પાણીની ઉપરની સપાટીથી $25 \, cm$ ના અંતરે બનતું હોય અને અરીસો પાણીની સપાટીથી $15 \, cm$ ઊંચાઈ પર હોય,તો અરીસાની કેન્દ્રલંબાઈ $cm$ માં શોધો.

$30 \, cm$ ઊંચાઈ ધરાવતા પાત્રમાં થોડું પાણી ભરવામાં આવ્યું છે. જો પાત્રની ઉપરથી જોતા તે અડધું ભરેલું દેખાય, તો તેમાં કેટલા ઊંચાઈ સુધી પાણી ભરવું જોઈએ ($cm$ માં)? [પાણીનો વક્રીભવનાંક $= \frac{4}{3}$]

નીચેનામાંથી ખોટું વિધાન પસંદ કરો:

$1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતી $4 \, mm$ જાડાઈની બારીમાંથી સૂર્યપ્રકાશને પસાર થવા માટે લાગતો સમય કેટલો છે?

એક પાત્રના તળિયે $4 \ cm$ જાડાઈ અને $1.5$ વક્રીભવનાંક ધરાવતો કાચનો સ્લેબ છે. આ પાત્રમાં અનુક્રમે $6 \ cm$ અને $8 \ cm$ ઊંડાઈ ધરાવતા બે અમિશ્રિત પ્રવાહીઓ $A$ અને $B$ ભરેલા છે. જ્યારે કાચના સ્લેબના તળિયે રહેલી તિરાડને ઉપરથી જોવામાં આવે,ત્યારે તે કેટલા $cm$ અંતરે ખસેલી જણાશે? પ્રવાહી $A$ અને $B$ ના વક્રીભવનાંક અનુક્રમે $1.4$ અને $1.3$ છે.

Vedclass Products

For Students

Vedclass Test Series

Mock tests in real JEE/NEET style with performance analysis. 5-day free trial.

Start Free Trial
For Teachers

Exam Paper Generator

Generate Set A/B/C/D exam papers from 7.5L+ questions in 2 minutes. 3 chapters free.

Try Free
For Institutes

Online Exam Module

Live online exams with unlimited students, 360° analytics & white-label branding.

See Demo